Waar ze ook naar buiten kijkt, Claire Anastas uit Bethlehem ziet beton. De muur die de Westbank scheidt van Israel loopt precies rondom haar huis. Van de ongeveer negen meter die het gevaarte de lucht in gaat, zijn de eerste drie beschilderd met internationale bemoedigende teksten en tekeningen.

Anastas runt een souvenirwinkeltje, en vertelt bezoekers steevast hoe zwaar het leven is, voor haar, maar ook voor de negen kinderen die in dit huis opgroeien. Het is een felle, ferme vrouw, die zichtbaar lijdt en heeft geleden. Ze spreekt uitmuntend Engels en neemt de tijd.

Mediagenieke vrouw

Bij journalisten gaat er  nu meteen een alarmpje af. Dit is in alle opzichten een mediagenieke vrouw, met een mediageniek verhaal. Geen wonder dus, dat Anastas in talloze internationale media al een rol speelde.

Ze moet er zelf om lachen. “Journalisten bellen mij altijd, ja. Wat ik ergens van vind, of ik ook last heb van bepaalde ontwikkelingen. De hele dag gaat mijn telefoon!”

Vroeger, vroeger liep haar winkel goed. Toen lag haar huis aan de hoofdweg. Toen was er nog geen muur. Maar in één dag is ie gebouwd en vanaf dat moment was alles  anders.

Het huis van de familie Anastas, omgeven door de hoge muur

Tragische verhalen

Uit zichzelf zegt ze: “die muur is niet het enige tragische verhaal dat ik te vertellen heb.” En ze steekt van wal. Over haar vader, die stierf aan een hartaanval door alle zorgen om zijn familie. Over haar dochter, die door de stress te vroeg geboren werd, en daardoor nog een maand geleefd heeft. “Ze zou nu 20 zijn geweest.”

Ze vertelt hoe het was, na de tweede intifada. Dat het gebied rondom haar huis in feite een oorlogsgebied was, met voortdurend beschietingen. Dat ze nu internationale vrijwilligers bij haar laat logeren. Want vroeger kwamen er vaak soldaten, en die intimideerden de kinderen. Nu er altijd buitenlandse ogen paraat zijn, gebeurt dat veel minder.

Het gaat met gevoel voor drama, met een goede opbouw en met aanvullende feiten op precies de goede mensen. Anastas weet hoe ze een goed verhaal moet vertellen. “Met journalisten die schrijven is het makkelijker. Mensen die filmen krijgen altijd problemen. Dan vernietigen de soldaten de films.”

Praten met journalisten

Haar kinderen willen eigenlijk niet dat ze nog met journalisten praat. Het levert te weinig op, vinden ze, en het kost teveel stress. Vrede heeft het vooralsnog niet gebracht, en de muur staat er nu bijna tien jaar. Maar Anastas blijft media vriendelijk te woord staan. “Het is belangrijk dat ons verhaal gehoord wordt. Alleen als heel veel mensen ervan weten, kan de situatie hier veranderen. Ik bid ervoor dat op een dag weer alles anders zal zijn.”

Ze vindt niet dat het gek is, dat er zoveel aandacht voor juist haar verhaal is, dat ze op deze manier bekendheid krijgt, zonder dat ze zélf iets bijzonders heeft gedaan. “Ik heb wel een bijzonder verhaal. Het is belangrijk dat dat naar buitenkomt.”

Ja, ze heeft ook veel met Nederlandse journalisten gepraat (maar een snelle zoektocht in de krantendatabank levert maar 3 relevante hits op), zegt ze. Er komen relatief veel Nederlanders naar haar winkel. “Ik heb een vriend in Nederland, Dries van Agt, ken je die?” Een andere verklaring zou kunnen zijn dat bij het nabijgelegen Arab Educational Institute een Nederlander de scepter zwaait.

Willekeurige Palestijnse

Claire Anastas is een willekeurige Palestijnse, haar verhaal wordt meestal ook op die manier in reportages verwerkt. Ze is in de inkleuring bij een groter geheel. Maar is het niet gek dat we steeds voor dezelfde willekeurige Palestijnse kiezen? Of is daar geen bezwaar tegen, omdat haar verhaal niet aan kracht inboet naarmate het vaker verteld is?

Er zijn natuurlijk overal ter wereld van die ‘willekeurige mensen’ die steeds weer in de media opduiken. Omdat ze de neef zijn van de enige goede fixer, omdat ze de enigen in de wijde omtrek zijn die goed Engels spreken, of, zoals in Anastas’ geval, hun huis indrukwekkende foto’s oplevert.

Is dat erg? Wanneer je niet met anderen praat, maar meteen voor de makkelijke optie kiest wel. Maar als je 25 mensen spreekt en denkt: bij deze komt het verhaal het meest helder naar voren, en dat is voor alle journalisten toevallig dezelfde?

Als je met zijn allen steeds hetzelfde verhaal vertelt, omdat het het meest beeldend is, wek je dan de indruk dat dat het enige verhaal is? Ga je er dan, bijvoorbeeld in het geval van Bethlehem, aan voorbij dat de muur door talloze tuinen loopt en vele families van elkaar heeft gescheiden?

De muur

Anastas bestrijdt dat ze als ‘zo maar een Palestijnse uit Bethlehem’ wordt opgevoerd. Ze wijst op de muur. “Die staat hier. Daarom spreken ze mij. Dat die muur hier staat is misschien willekeurig, maar dat is een ander verhaal…’

Dan gaat de telefoon. Ze voert een geagiteerd gesprek. Een Nederlandse groep is nu in Ramallah, vertelt ze. Ze hebben van haar gehoord en willen daarom per se naar háár winkel om souvenirs te kopen. De tourguide vindt dat prima, maar wil dan wel een mooi percentage, anders zal hij zeggen dat hij haar niet kon bereiken of dat de winkel dicht is. Anastas zucht. ‘Zoveel geld heb ik gewoon niet. Ik kan de vrouwen die het borduurwerk doen nu al niet zoveel betalen.”. Maar die media-aandacht is dus ook goed voor haar winkel? Ze lacht.

Claire Anastas heeft ook een eigen website.

 

Al 6 reacties — discussieer mee!