In deel 1 van dit onderzoek is een overzicht gegeven van het aantal correspondenten per medium. Maar op welke plekken in de wereld zitten de Nederlandse buitenlandcorrespondenten? Waar zitten de meeste correspondenten? En is daarin de afgelopen jaren veel veranderd?

Anno 2012 zijn buitenlandcorrespondenten van Nederlandse nieuwsmedia te vinden in 54 landen. Dat zijn er meer dan bij het vorige onderzoek in 2006, toen ‘we’ maar in 46 landen correspondenten hadden.

In de meeste van de 194 VN-landen heeft dus geen Nederlandse correspondent zijn of haar standplaats. Toch betekent dat niet dat er geen verslag wordt gedaan uit die landen, want veel correspondenten bereizen vanuit hun standplaats meerdere landen.

Correspondenten zijn veruit het best vertegenwoordigd in West-Europa (85), gevolgd door Azië (31), de Arabische Wereld (27) en Noord-Amerika (27).

In 2006 concludeerden onderzoekers Leendert Van der Valk en Peter Vasterman dat het Nederlandse correspondenten-netwerk een ‘witte vlek’ in Afrika vertoonde. Die witte vlek is inmiddels voor een deel verdwenen, want het aantal correspondenten in Afrika is gestegen van 13 naar 20. Ook in Zuidoost-Europa zitten nu relatief beduidend meer correspondenten dan zes jaar geleden.

Top 10
Het land met de meeste correspondenten is, net als in 2006, de Verenigde Staten (21 correspondenten). Op plek 2 wederom België (18 correspondenten). Die berichten lang niet allemaal over het land België, want een deel ervan richt zich specifiek op de EU.

In de top 10 zijn verder dezelfde landen terug te vinden als in 2006, met als toevoeging Turkije op een gedeelde achtste plek. Opvallend is dat Duitsland van 16 naar 11 correspondenten daalt.

Meer spreiding
Correspondenten hebben zich de afgelopen jaren relatief meer verspreid over de wereld. Niet alleen zitten correspondenten in meer verschillende landen, het aantal correspondenten in de ‘toplanden’ neemt relatief ook af. In 1995 zat 61% van de correspondenten in een top 10-land. In 2006 was dat nog 53% en nu is dat gedaald tot 47%.

Een deel van die betere spreiding komt door ‘nieuwe’ correspondenten: freelancers die vaak op goed geluk naar een bepaald land trekken en vanuit daar hun verhalen aan verschillende opdrachtgevers proberen te verkopen. Deze correspondenten trekken vaker vaker naar landen waar nog weinig Nederlandse correspondenten zitten, zoals Oeganda, Oekraïne, Zuid-Korea, Japan, Pakistan en Senegal.

Kaart 1: correspondenten per land (donkerder is meer)

Kaart 2: standplaatsen van correspondenten

Scheve verdeling
Op bovenstaande kaarten is te zien dat de verdeling van correspondenten over de wereld, zoals ook al uit de tabellen bleek, nog steeds behoorlijk scheef is. Die verdeling wordt alleen maar schever als je het aantal correspondenten afzet tegen het aantal inwoners. Azië en in mindere mate Afrika zijn dan zwaar ondervertegenwoordigd.

De aandachtige kijker zal ook opgevallen zijn dat enkele correspondenten gelokaliseerd zijn Nederland. Dat heeft ermee te maken dat enkele correspondenten Nederland als standplaats hebben en vanuit hier Afrika of Latijns Amerika bereizen. Het gaat in deze gevallen dus om journalisten die driekwart van het jaar op reis zijn in hun gebied (Latijns Amerika bijvoorbeeld), maar daar geen huis hebben. Saskia Dekkers van Nieuwsuur woont bijvoorbeeld officieel in Nederland, maar zit het grootste gedeelte van de tijd in Zuid-Europese landen.

Verantwoording

De gegevens over de Nederlandse buitenlandcorrespondenten zijn verkregen via alle Nederlandse nieuwsmedia die mogelijkerwijs buitenlandcorrespondenten zouden kunnen hebben. Aan deze media is gevraagd met welke correspondenten zij werken, wat hun standplaats en werkgebied is en wat hun aanstelling is. Aanvullende informatie is verkregen via hun Twitter-accounts, LinkedIn-profielen, persoonlijke websites, interviews die ze eerder gaven en de websites van media waarvoor ze werken.

Onder buitenlandcorrespondenten wordt in dit onderzoek verstaan: journalisten die op regelmatige basis (meerdere keren per jaar) werkzaamheden in het buitenland verrichten voor een Nederlands medium. Sommige media maken incidenteel gebruik van de diensten van een bepaalde journalist in het buitenland. Als een krant eenmalig een aangeboden artikel afdrukt van een journalist die in het buitenland woont, dan vervult die journalist in dit onderzoek géén correspondentschap voor die krant.

De gegevens over correspondenten zijn afkomstig uit juli/augustus 2012. Veranderingen en wisselingen na die periode zijn niet meegenomen.

Lees ook
Waar zitten de Nederlandse buitenlandcorrespondenten?
Een eigen correspondent maakt weinig verschil
Steeds minder buitenlands nieuws in de Britse pers
Freelance correspondent raakt niet verzadigd maar gespecialiseerd
DNR-serie over buitenlandcorrespondenten

Al 15 reacties — discussieer mee!