Van 9-11 november vond het Mozilla Festival in Londen plaats in. Hier komen journalisten, programmeurs en studenten samen om te bouwen aan het open web van de toekomst. Internetredacteuren Jaap MeijersJerry Vermanen en Auke Kranenborg waren voor DNR aanwezig bij dit festival.

Het is de afgelopen jaren een hippe bezigheid om een hackathon te organiseren met datajournalistiek. Ook op Mozilla Festival werd een poging gedaan met ‘data sherpa’s’: door een rollenspel op pad gaan door een onherbergzaam datalandschap. Een leuk concept, maar alles wat fout kan gaan, ging ook fout. Hoe moet je het vooral niet doen?

Deelnemers aan de korte hackathon moesten allereerst een ‘character sheet’ invullen: ben je meer een ontwerper, verhalenverteller, analist, programmeur of zoeker? Voor een hackathon is dat een onmisbaar onderdeel. Met een gebalanceerd team kun je in iets meer dan drie uur nog iets voor elkaar krijgen.

De formulieren werden echter aan de kant geschoven. Teams ontstonden op basis van drie thema’s: belastingregels, levensverwachting en winning van grondstoffen uit mijnen. Behoorlijk brede onderwerpen die matig werden ingeleid. Waarom richten we ons hier op? En waar doen we het eigenlijk voor? Zonder duidelijk doel geen richting.

Wereldwijd onderzoek

Het bereik van de onderwerpen hielp ook niet mee. In plaats van een goed afgebakend gebied moest het een wereldwijd onderzoek zijn. Dat werkt sowieso erg lastig, maar voor een hackathon van een ochtend is dat een rampzalige beslissing. Er zijn namelijk maar weinig goede wereldwijde databases beschikbaar.

Niet alle informatie in deze wereldwijde databases is actueel en volgens dezelfde methode verkregen. Echt nieuws zul je daarom niet vinden. Ook de variatie van verschillende databronnen is ver te zoeken. De groep die met levensverwachting aan de slag ging kwam daardoor met resultaten die Hans Rosling al jaren daarvoor beter uitwerkte.

Met een gebalanceerd team heb je in een korte hackathon nog ruimte om nieuwe gegevens aan te boren. Maar zoals gezegd werd niets met de ‘character sheets’ gedaan. Een groep journalisten bleef eindeloos lang over de vragen discussiëren. Programmeurs probeerden elkaar en anderen te imponeren met hun vaardigheden.

Not usefull

Alle slechte keuzes leidden tot een enorm hackathon-cliché: de zelfbenoemde alleskunners die de groep domineren en het onderzoek volgens hun agenda sturen. De onderzoeken in de sessie kregen daardoor een vreemde dynamiek.

“In dit land, waar een vriend van me ooit is geweest, zijn de salarissen volgens de ene organisatie 400 dollar. Maar dat is na belastingen, dus eigenlijk verdienen ze 1200 dollar. Dat is een groot verschil. Volgens mij moeten we gaan bewijzen dat deze mensen enorm worden uitgebuit. Ik heb al wat data voorbereid. Kunnen we dat op een kaart zetten? Ik heb wel een programma daarvoor.”

Omdat de rest van de groep vastliep, werd snel overeenstemming bereikt. De conclusie was al getrokken, nog voordat er echt onderzoek werd gedaan. En omdat er te weinig bronnen en vaardigheden beschikbaar waren, lijkt die keuze het enige dat resultaat oplevert. Al het bewijs wordt vervolgens naar die conclusie gevormd. Bronnen die er niet aan voldoen, worden afgewezen. “Not usefull.”

Klappen voor een mislukte hackathon

De sessie werd na 3,5 uur afgesloten met de presentatie van de resultaten. Met alle voorgaande ellende moet je je als organisator afvragen hoe je dit goed kunt oppakken. De matige resultaten voor zichzelf spreken? Of een reflectie? Men koos voor een derde optie: klappen zodra een mooi plaatje op basis van slecht onderzoek en slechte data werd gepresenteerd.

Het was een passende afsluiting van een mislukte hackathon. Geen doel, inperking, goede data, gebalanceerde teams en reflectie.

De verslagen van Mozilla Festival 2012 zijn tot stand gekomen met steun van 609, het blad van het Mediafonds.

Jerry Vermanen

Redacteur

Jerry Vermanen werkt als datajournalist bij KRONCRV.
Profiel-pagina
Nog geen reactie — begin de discussie!