Van 9-11 november vond het Mozilla Festival in Londen plaats in. Hier komen journalisten, programmeurs en studenten samen om te bouwen aan het open web van de toekomst. Internetredacteuren Jaap MeijersJerry Vermanen en Auke Kranenborg waren voor DNR aanwezig bij dit festival.

‘Experimenteren, maar niet toegeven op de inhoud.’ Volgens Guardian-datajournalist John Burn-Murdoch is dat de essentie van de succesvolle Data Store. De Britse krant noemt die strategie open journalism. Burn-Murdoch legt uit hoe datajournalistiek volgens die filosofie werkt. “Het is geweldig dat veel lezers hun zelfgemaakte visualisaties insturen.”

Werken met data is volgens de Brit bij uitstek geschikt voor een open benadering. ‘Datajournalistiek heeft heel veel verschillende aspecten. Het is grafisch ontwerp, programmeren, analytisch vermogen, maar voornamelijk journalistiek. Dat laatste is voor ons echt belangrijk. Maar dat maakt het wel lastig.’

Hij legt uit hoe je continu de balans moet zoeken tussen een duidelijk verhaal en een vernieuwende vorm van presentatie. ‘Het moet geen speeltje worden.’

Vrijgeven data

Een van de zichtbaarste stappen in open journalism is het vrijgeven van datasets. Zodra organisaties informatie aan The Guardian vrijgeven, wordt het netjes in een spreadsheet gezet en aan lezers aangeboden. Ook zelf verzamelde informatie wordt op die manier gepubliceerd. Niet altijd wordt daar een artikel bij geschreven, maar soms wordt zo’n dataset met een oproep begeleid. Lezers mogen zelf met de data aan de slag en visualisaties of bevindingen met de redactie delen.

Dat lijkt al snel een trucje: The Guardian plaatst dezelfde informatie in een spreadsheet die ook al op overheidswebsites en bij statistiekbureaus te vinden is. Waarom doen ze het dan? ‘We wijzen onze lezers soms ook naar de oorspronkelijke bron, hoor’, zegt Burn-Murdoch. ‘Maar we willen ze vooral een format geven waar ze mee kunnen werken. Wat organisaties vrijgeven is soms veel en complex.’

The Guardian geeft dus niet altijd alle data, maar filtert zelf wat vermoedelijk belangrijk en interessant is voor lezers. Suggesties worden wel door de dataredactie in overweging genomen. ‘En als het logisch is om een kolom erbij te plaatsen, dan doen we dat graag.’

Show & Tell

Luisteren naar het publiek is ook een belangrijk ingrediënt van het Show and Tell-deel op Datablog. Visualisaties van lezers en andere media worden hier tentoongesteld. Soms gebeurt dat op basis van Guardian-data, maar ook hier wordt in de gaten gehouden of het wel journalistiek blijft. Lang niet alles wordt gepubliceerd.

‘Het is geweldig dat veel lezers hun werk insturen, maar we wijzen ook enorm veel af’, stelt Burn-Murdoch. Ruim de helft van alle inzenders krijgt een afwijzing terug. ‘Het was een tijd geleden nog veel meer, omdat PR-bedrijven van die lange infographics met losse getallen en nietszeggende statistieken stuurden. Maar gelukkig zijn we nu over die hype heen. De kwaliteit stijgt langzaam weer.’

Daarnaast krijgt de redactie regelmatig tips over het verbeteren van de kwaliteit van graphics. Zelfs meer dan van de eigen redactieleden. ‘Die denken toch vaak: ‘Ziet er goed uit, dus doen.’ Maar van buitenaf komen vaak heel veel suggesties over betere visualisatievormen.’ Het beste voorbeeld daarvan is de discussie die Simon Rogers via Twitter over de kleuren op een kaart had. En die hij vervolgens op Data Store publiceerde.

De open journalism-strategie heeft ook zijn nadelen. Niet alle visualisaties werken goed op mobiele apparaten of in alle browsers. ‘We kiezen namelijk alleen tools die voor alle lezers beschikbaar zijn. Zij moeten de visualisaties ook kunnen reproduceren. Die moeten dus gratis zijn.’ Dat geldt uiteraard niet voor de grote projecten zoals Reading The Riots, waar een fors team van ontwikkelaars aan heeft gewerkt.

Die verdeling van werk – grote projecten met ontwikkelaars, dagelijkse arbeid met gratis diensten – heeft wel een beperking, denkt Burn-Murdoch. ‘Soms moet je snel publiceren. Dat die gratis gereedschappen dan vaak beperkingen hebben, moet je dan op de koop toenemen. Deze strategie levert ons nu zoveel op, dat wij daar als krant in geloven.’

De verslagen van Mozilla Festival 2012 zijn tot stand gekomen met steun van 609, het blad van het Mediafonds.

Jerry Vermanen

Redacteur

Jerry Vermanen werkt als datajournalist bij KRONCRV.
Profiel-pagina
Nog geen reactie — begin de discussie!