Decennialang produceerde de GPD (Geassocieerde Persdiensten) artikelen voor regionale dagbladen in Nederland. Op 1 januari 2013 komt daar een einde aan. De Wegener Persdienst luidde het einde in van de GPD. Luut Stallinga, directeur van de GPD, stelt dat zijn persdienst de dupe is geworden van krantenuitgevers die op zoek zijn naar schaalvergroting.

Het verhaal is ten einde. Ons verhaal. Het verhaal van een club die in 1936 werd opgericht door tien courantiers in crisistijd. Een bundeling van krachten om een front te kunnen vormen tegen de 72 kranten waardoor men zich omringd wist. Aanvankelijk op bescheiden leest geschoeid, maar vol pretenties. Het was de opmaat voor de succesformule die de GPD na de oorlog gestaag zou laten uitgroeien tot een journalistiek instituut in de Nederlandse dagbladwereld, waarin praktisch alle regionale kranten zich verenigden.

In 2004, op het hoogtepunt van de bloei, bedient de GPD, met een oplagetotaal van ruim 2,2 miljoen kranten, 52% van de lezers in dit land. Meer dan de helft! Niet dat diezelfde lezers zich daarvan dagelijks bewust zijn. Trouw aan het adagium dat de GPD er voor de kranten is en niet andersom, moet je kenner zijn om  de credits die we  krijgen ook op te merken.

Weer crisis

Met het vertrek een jaar later van de drie Randstadkranten, die op- en ondergingen in het AD, kantelt het geluk. L’histoire se répète. Het is opnieuw crisistijd. De kranten gingen hierin de banken en de Europese Unie ruim voor. De  cijfers, en in een sindsdien verdiepende crisis alleen nog maar de cijfers, dicteren de koers die de dagbladconcerns varen. Het spel heet geld en het wordt in paniek gespeeld. Paniek die van jaar op jaar, van maand op maand, groeit omdat de omzetten angstwekkend achterblijven bij de somberste prognoses.

De schaalvergroting die nu op stapel staat reduceert het aantal spelers van betekenis vermoedelijk van drie naar twee. De markt wordt weloverwogen opgeschud en als de stof gedaald is, zal men de puinhopen overzien, oprapen wat levensvatbaar is en vaststellen dat voor het overige de natuur zijn werk wel doet.

Wat de persbureaus betreft, wil men die natuur wel een handje helpen. Het door Wegener geforceerde besluit tot opheffing van de GPD camoufleert slechts het onvermogen om de eigen uitgaven in het kennelijk gewenst keurslijf te persen en de journalistieke aansturing ervan te beheersen. Ongeacht de uitkomst van de ruilverkaveling die nu gaande is, zal dat model staan voor de toekomst van veel kranten in de regio. Zij zijn gedoemd  hun laatste restje autonomie, hun trots en hun glans te verliezen om als kopbladen te eindigen.

GPD is de dupe

Dat de GPD tot de eerste slachtoffers behoort van het geweld waarmee deze transitie gepaard gaat stemt buitengewoon triest. Een prachtig bedrijf, een ijzersterk merk en een voortreffelijke, kostenefficiënte productie worden geofferd aan de strategische drang tot overleving van concerns op zoek naar schaalvergroting. Niet alleen de GPD is daarvan de dupe; ook de kleinere spelers. It was all in the game. Sterker, het was kennelijk ook mede het doel ervan.

Het afgelopen jaar hebben we op alle fronten gevochten voor een toekomst voor de GPD. Een sterk collectief, een warm nest  Ondanks het onbegrip, de woede en het verdriet zijn we blijven schrijven. Doorgaans nuchter, soms tussen tranen door, maar altijd met opgeheven hoofd. Het dwingt bewondering af bij onze kranten, versterkt ook de gene die hun ongemakkelijke houding verklaart.

Wij maken ons op voor de laatste akte. Trots en wetend dat er niets is waarvoor wij ons hoeven te schamen.

—–
Dit artikel is verschenen in het herinneringsboekje dat is gemaakt vanwege de opheffing van de GPD.

Al één reactie — discussieer mee!