Deze week kondigde Rob Wijnberg zijn nieuwe online platform De Correspondent aan bij De Wereld Draait Door. In de studio vertelden Femke Halsema en Jelle Brandt Corstius enthousiast over het nieuwe platform waarvoor zij gaan schrijven. De Correspondent wordt geheel digitaal, gaat voorbij de waan van de dag, heeft geen adverteerders en de auteurs staan centraal. Het project ademt journalistieke vernieuwing. Klopt dat beeld?

Het platform van Wijnberg lijkt slechts een kwestie van tijd. Wijnberg wil om te beginnen 15.000 leden werven. De teller staat een dag na de uitzending al ruim boven de 8.000. Het beeld is: Wijnberg’s pleidooi voor journalistieke vernieuwing slaat aan. Velen snakken naar nieuwe journalistiek. Dat verlangen is zo groot dat ze Wijnberg hun vertrouwen geven en zonder demo van De Correspondent zestig euro doneren. Zullen hun verwachtingen uitkomen?

Waan van de dag

De Correspondent gaat voorbij de waan van de dag en gaat vooral achtergrondverhalen maken. Het woord onderzoeksjournalistiek valt verschillende keren, net als het idee dat er nieuwe journalistieke invalshoeken worden gezocht. Dit is het meest aantrekkelijke deel van Wijnberg’s plan. Kranten en andere nieuwsmedia lijken op elkaar, bezuinigen op onderzoeksjournalistiek, en dus zou het geweldig zijn als Wijnberg dit idee uitvoert.

Het klinkt zo aantrekkelijk: diepgang in plaats van mediahypes. Maar wat is het verschil met bestaande media behalve dat Wijnberg zegt dat het anders is? Zijn de columns van Femke Halsema diepgaander dan die bij NRC? Wat is het verschil tussen de achtergrondverhalen van De Correspondent en Vrij Nederland? En gaan de webdocumentaires van De Correspondent dieper dan Nieuwsuur-reportages? De verschillen zijn duister, maar we weten wel dat het nieuwe platform niet het enige medium is dat op zoek is naar nieuwe invalshoeken.

Geen adverteerders

Door de keuze geen adverteerders aan te trekken moeten de lezers alle kosten dragen. Hoeveel artikelen krijgen ze voor hun zestig euro per jaar? Een rekensommetje helpt ons uit de droom: als journalisten per woord 33 cent ontvangen, kan het platform met negen ton maximaal 7,4 artikelen per dag publiceren van gemiddeld duizend woorden. De leden betalen minder dan bij de krant, maar ze krijgen ook minder. De vergelijking met opiniebladen valt vermoedelijk positiever uit.

Kan men met deze bedragen onderzoeksjournalistiek financieren? Als een journalist aan een salaris van bruto 3.000 euro per maand wil komen, moet deze elke maand negen artikelen van 1.000 woorden schrijven, uitgaande van een tarief van 33 cent per woord. Dan heeft een journalist iets meer dan twee dagen om een artikel te schrijven. Als er niet fors meer leden komen dan de gevraagde 15.000, woekeren journalisten van De Correspondent met hun tijd, net als hun concurrenten.

Auteurs centraal

De auteurs staan bij De Correspondent centraal, en de eerste namen zijn bekend. Op de website prijken ook Henk Hofland, Alexander Klöpping, Joris van Casteren en Ewald Engelen. Deze journalisten zijn al ‘een merk’, geheel passend bij de filosofie van het nieuwe platform. Zij geven vertrouwen dat belangrijke namen ervoor zullen schrijven. Maar dit zijn ook precies de namen waarvan veel lezers al weten wat ze te bieden hebben. Is dit vernieuwing?

Als er nieuwe namen komen bij De Correspondent, is de vraag of zij er een rijk belegde boterham kunnen verdienen. Juist de bekende namen zijn stuk voor stuk personen die niet afhankelijk zijn van het nieuwe platform en ook elders inkomsten genieten. Zij hoeven dus niet zoals in de bovenstaande sommetjes in een moordend tempo onderzoeksjournalistiek te bedrijven. Het probleem dat onderzoeksjournalistiek nauwelijks te financieren is wordt met De Correspondent niet opgelost.

Brede behoefte

En dan blijft de vraag of er behoefte is aan dit nieuwe platform. Voor interessante journalistiek is altijd een markt, dat blijkt uit de aanmeldingen die bij De Correspondent binnenstromen. Er zijn veel burgers die wel een nieuw medium willen uitproberen en op zoek zijn naar verdieping die door bestaande media niet wordt geboden. Wijnberg heeft genoeg naam gemaakt om het vertrouwen van velen te winnen en de sprong van zestig euro te nemen.

Maar is het nieuw? Onderzoeksjournalistiek blijft duur, het platform trekt vooral bekende namen aan en er moet altijd genoeg content zijn om ervoor te zorgen dat leden tevreden blijven. Dat laatste wordt een enorme uitdaging. Femke Halsema kondigt niet voor niets aan dat ze aanvankelijk alleen columns gaat schrijven. Die zijn immers snel en goedkoop, al zegt ze dat er niet bij. De Correspondent lost al met al geen enkel probleem van de bestaande journalistiek op. Het kan een ontzettend interessant platform worden, maar we moeten de waarde ervan niet overdrijven.

Chris Aalberts

Journalist

Chris Aalberts schrijft over politiek voor onder meer The Post Online en Noordhollands Dagblad. Hij is auteur van onder meer Palermo aan …
Profiel-pagina
Al 44 reacties — discussieer mee!