Aanstaande vrijdag, 22 maart, organiseert de NTR de expertmeeting ‘Journalistiek als water uit de kraan’. Op deze dag wil de NTR journalisten inspireren verder te denken over de toekomst van de journalistiek. Voor deze gelegenheid heeft een aantal journalisten hun visie op journalistiek verwoord in een column.

Het medialandschap is voorgoed veranderd, en op vele redacties doet dat pijn. Sommige titels met een uitmuntende reputatie hebben reden om te vrezen voor hun voortbestaan. Of dat ook voor hun vorm van journalistiek geldt is echter onwaarschijnlijk, zoals ook hun professionals vast een betere toekomst wacht dan gedacht.

Het succes van NU.nl

Hoe vaak heb ik collega’s van kranten niet horen verzuchten dat zij NU.nl destijds zelf hadden moeten uitvinden. Inderdaad hadden ze dat moeten doen, maar het is een illusie om te denken dat dat hen had gered. Want NU.nl, dat is al het nieuws van letterlijk hier en nu, koel en ongekleurd, voor iedereen. NU.nl heeft niet de uitgesproken identiteit van een krant of een omroep, maar won een algemeen publiek voor zich door snel, toegankelijk en betrouwbaar te zijn.

Dat levert spectaculaire cijfers op: Ruim zeven miljoen unieke bezoekers lezen samen maandelijks bijna een miljard keer een artikel. NU.nl drijft op advertenties, die we ook nog streng scheiden van de inhoud, waardoor ons budget niet zo hoog is als dat bij onze concurrenten ooit het geval was. Betekent dat dat we niet kunnen investeren in (kwaliteits-) journalistiek? Zeker niet. Wel dat we het slim moeten doen en weloverwogen keuzes moeten maken.

Meer smoel

NU.nl doet dus ook dingen niet. Omdat onze bezoekers er niet voor komen, maar ook omdat andere media er om hun identiteit of de specialisten op hun redactie beter voor zijn geplaatst. In mijn vijftien jaar bij Trouw kwam deze krant tot het inzicht dat mikken op een te algemene doelgroep heilloos was. De krant ontwikkelde juist meer smoel, en verzekert zich daardoor nog steeds van een in omvang beperkt, maar wel heel trouw lezerspubliek.

Het smoel van NU.nl is ‘het laatste nieuws het eerst’ en dat doen we met hoogwaardige journalistiek. Achter alle berichten die we plaatsen, ook die van de persbureaus, zit een pijlsnelle maar altijd professionele afweging. We checken de feiten, vragen zo nodig wederhoor en zijn vlot bereikbaar voor correcties.

Vliegwiel

Met ons journalistieke netwerk en door slim gebruik van sociale media en ons miljoenenpubliek zijn we bovendien hard bezig de kranten te evenaren als maker van origineel eigen nieuws. We bieden ook steeds meer feiten en duiding, maar doen dat wel op een slimme manier. We zullen nooit bij alle rechtbanken, alle vergaderingen en alle voetbalwedstrijden zitten. Maar als het belangrijk is, pikken we het op.

Ook andere media zullen belangrijke nieuwsmakers blijven, maar dan vooral daar waar ze zich profileren. Het algemene nieuws is voor NU.nl en consorten, en wat is daarbij eigenlijk het probleem? Door zijn omvang is NU.nl een geweldige aanjager van nieuws, een vliegwiel waarvan andere media nog veel beter zouden kunnen profiteren. NU.nl brengt het nieuws mét verwijzing en mét een link naar de originele bron. Een directere verbinding met het grote publiek is nauwelijks denkbaar.

Pluriformiteit

Kwaliteitsjournalistiek is het zorgvuldig toepassen van de journalistieke basisregels en hoewel elk medium zijn eigen toon en onderwerpen kiest, zijn we het daarover allemaal wel eens. Wat voor partijen moeilijker ligt in deze nerveuze markt is die andere exponent van kwaliteitsjournalistiek, namelijk de erkenning van het belang van pluriformiteit en de generositeit die dat vereist. NU.nl is de algemene nieuwsbrenger, maar er ploffen dagelijks ook enkele kranten op mijn mat, in de auto luister ik radio en ’s avonds consumeer ik televisie en internet.

Geen van deze informatiebronnen zou ik willen missen, maar ik pik er wel steeds selectiever uit wat ik wil weten. Zo verander ik van een abonnee op journalistieke titels gestaag in een volger op inhoud. Daar horen wel degelijk een aantal favoriete journalisten en columnisten bij. Als die verhuizen naar een andere plek, verhuis ik mee. In deze realiteit ontstond recent De Nieuwe Pers, waar je je kunt abonneren op afzonderlijke journalisten. Of het financieel gaat vliegen hangt waarschijnlijk meer af van de vraag hoe gemakkelijk het is dan of het geld kost, maar het idee klopt.

Gezag

Journalistiek is vanouds ingebed in gewichtige organisaties, maar ook die nadrukkelijk individuele kant aan het vak van journalist is van alle tijden. Wat bronnen je toevertrouwen, wie er tot je netwerk behoren en welk gezag je hebt bij je publiek hing ook vroeger al sterk af van je naam en je gezicht.

Ik geloof dat er nog heel veel journalisten zijn die zich graag verbinden aan een gevestigde titel, maar er komt een tijd dat het omgekeerd is en mediabedrijven zich op basis van hun bereik en hun identiteit aantrekkelijk zullen moeten maken voor de beste journalisten. Dat is lastig maar onvermijdelijk, en het is te hopen dat deze titels die transitie voor elkaar krijgen. Momenteel lopen zij meer gevaar dan de kwaliteitsjournalistiek zelf.

Meer informatie over de expertmeeting is te vinden op de website van de NTR.

Al één reactie — discussieer mee!