‘Infographics should not be used to simplify stories, but to clarify them.’ Dat was een van de vele lessen die Alberto Cairo, voorafgaand aan het Infographics Congres 2013, gaf tijdens een workshop datavisualisatie. Volgens de professor Graphics and Visualization aan de Universiteit van Miami gaat er nog vaak teveel fout zodra journalisten met cijfers werken.

Alberto Cairo beschouwt veel infographics dan ook niet als zodanig, maar als opgemaakte getallen. ‘They look great and it can be considered ‘data art’, but it doesn’t provide readers with the right answers or context.’

Hoe kun je deze fouten voorkomen? Cairo geeft zes tips om betere datavisualisaties te maken en verslaggeving over getallen beter te doen.

1. Leer met informatie om te gaan

De eerste stap is leren omgaan met data. Journalisten maken vaak dezelfde fouten als het om cijfers gaat. Ze leggen verkeerde verbanden tussen oorzaak en gevolg, plaatsen getallen niet in de juiste context en normaliseren niet wanneer dat nodig is.

‘The fact is that we journalists and designers don’t deal with data very well. We jump to conclusions too easily and too quickly. We don’t know enough about statistics, research methods, and science in general.’

2. Analyseer je grafiek kritisch

‘Function doesn’t dictate form, but function does restrict the variety of forms it is acceptable to use for each story and set of data’

Cairo zegt daarmee dat je – nog voordat je de computer aanzet – moet bedenken wat lezers uit een infographic verwachten te halen. Willen ze een ontwikkeling over de tijd zien? Is geografie van belang? Willen ze verschillen zien? Die vragen beperken de selectie van grafische vormen die je kunt kiezen.

Om uit de beperkte selectie een goede vorm te kiezen, is kennis van het onderzoek van William S. Cleveland en Robert McGill – Graphical Perception: Theory, Experimentation, and Application to the Development of Graphical Methods – van belang. Oppervlakten zijn bijvoorbeeld lastiger met elkaar te vergelijken dan lengtes. Met deze kennis kun je tot op bepaalde hoogte objectief een beter soort infographic maken.

3. Begin met eenvoudige grafieken

Als je de selectie hebt beperkt, teken dan meerdere versies van een infographic. Leg de verschillende vormen naast elkaar en bekijk welke vorm jouw vragen het beste beantwoordt. Is dit inderdaad de beste manier om een ontwikkeling in de tijd weer te geven? Kun je een ranglijst het beste met een tabel, scatter plot of slope graph weergeven?

De uiteindelijke keuze verschilt ook per publicatie. Een goede infographics voor USA Today kan een verkeerde keuze voor New York Times of Wall Street Journal zijn.

Die antwoorden verschillen soms ook per publicatie. Een goede infographic voor USA Today kan een verkeerde keuze voor New York Times zijn.

4. Schrijf een visueel narratief

‘Use the “annotation layer”. Comment, highlight, create hierarchy and reading paths – and show me why I should care!’ In andere woorden: vertel een verhaal met je infographic. Geef niet alleen de kale data weer, maar wijs aan waar het verhaal zit.

Volgens Cairo moet een goede infographic je bij de hand nemen – de ‘annotation layer’ – en je de mogelijkheid bieden om zelf iets nieuws te ontdekken. Net als bij een journalistiek verhaal moet je lezers een leesroute geven. Zorg voor een pakkend begin en begeleid de lezer naar het einde.

5. Niet bang zijn voor innovatie

‘You’ve probably have heard this one: “Our readers won’t understand something as novel and complex as that!” This reveals a deep lack of knowledge of the history of infographics.’ Het is een excuus dat Cairo te vaak op een redactie heeft gehoord.

Voor ons bekende vormen van datavisualisatie (staafdiagrammen, taartdiagrammen, lijngrafieken) waren ooit zeer innovatief. Totdat William Playfair ze gebruikte, was niemand er nog mee bekend. Tegenwoordig weten we niet beter. ‘Any graphic form is novel and complicated until it has been used so many times that it becomes trivial because readers have learned how to use it.’

Cairo zegt dat een standaardvorm 99 van de honderd keer de beste keuze is. Maar durf ook een keuze te maken voor een onconventionele vorm als je daar in gelooft.

6. Leen van andere disciplines

Niet alleen binnen de journalistiek gebeuren spannende dingen met datavisualisatie, maar ook in aangrenzende gebieden. Bekijk de video’s van Hans Rosling maar eens. Of speel eens met de infographic van New York Times over Oscar-genomineerden. Daarbij wordt duidelijk geleend van andere studies en vakgebieden.

Jerry Vermanen

Redacteur

Jerry Vermanen werkt als datajournalist bij Pointer (KRO-NCRV).
Profiel-pagina
Al één reactie — discussieer mee!