In het Italiaanse Perugia werd van 24 tot en met 28 april het zevende internationale journalistenfestival gehouden.Tijdens het festival  werd op meer dan tweehonderd bijeenkomsten gesproken over nieuwe ontwikkelingen in de journalistiek.

Kan iedereen journalist zijn? Paul Lewis, die als onderzoeksjournalist van The Guardian naam maakte door hulp van burgers in te roepen bij zijn speurwerk, zegt daar niet volmondig ja op. “We moeten accepteren dat het nieuws ook gebracht kan worden zonder dat er professionals aan te pas komen. Maar om de kwaliteit ervan hoog te houden, blijven we professionele journalisten nodig hebben.”

De dood van Ian Tomlinson

London, 1 april 2009. Tijdens protesten bij de G20- top die op dat moment in de Engelse hoofdstad wordt gehouden, sterft de 47- jarige krantenverkoper Ian Tomlinson. Aanvankelijk lijkt het overlijden van Tomlinson niets te maken te hebben met het oproer: volgens de politie kreeg hij een hartaanval. Omdat er geen redenen zijn aan dit verhaal te twijfelen, lijkt het – ook in de berichtgeving door de Britse pers – daarbij te blijven.

Totdat de politie off the record verklaringen doet die vragen oproepen. Althans, dat doen ze bij The Guardian-journalist Paul Lewis. “Zo beweerde de politie dat de familie boos was over de speculaties over Tomlinsons dood. Terwijl er op dat moment helemaal geen speculaties hierover waren”, zegt Lewis zondag tijdens een lezing op het journalistenfestival in Perugia.

Getriggerd door deze verklaring besluit Lewis op onderzoek uit te gaan. Ook een andere bewering van de Londonse politie, namelijk dat het lichaam van Tomlinson geen tekenen van geweld vertoonde, blijkt niet te kloppen.

Hulp van het publiek

Omdat hij via de officiële instanties niet veel wijzer wordt, besluit Lewis de hulp van het publiek in te roepen. Via internet roept hij mensen op informatie aan te leveren die meer duidelijkheid kan geven over wat er op die 1ste april precies gebeurde. Hoewel de oproep twintig getuigen oplevert, blijft de exacte toedracht onduidelijk.

Totdat een Amerikaanse zakenman, tijdens de G20-top op bezoek in London, Lewis een filmpje stuurt waarop duidelijk te zien is dat de krantenverkoper door een agent tegen de grond wordt gewerkt. Later blijkt dat de verwondingen die Tomlinson hieraan overhoudt, gecombineerd met een kapotgedronken lever, voor zijn dood hebben gezorgd.

Nieuwe manier van journalistiek bedrijven

Voor Lewis, zo vertelt hij zondag in Perugia, was de werkwijze die hij bij het maken van dit verhaal  hanteerde het begin van een nieuwe manier van journalistiek bedrijven. Journalistiek waarin een belangrijke rol is neergelegd voor het publiek als leverancier van het nieuws. Dat levert voordelen op voor zowel journalisten als burgers, meent Lewis. “Het publiek kan ons informatie aanleveren waar we anders nooit of heel moeizaam achter waren gekomen. En wij kunnen door informatie te publiceren het publiek een betrouwbaar forum geven waarop zij haar verhaal kwijt kan.”

Een recenter voorbeeld van samenwerking tussen publiek en journalistiek, is de verslaggeving over de rellen die in de zomer van 2011 Engeland teisterden. Na het doodschieten van een 29- jarige man in Noord-London sloeg in diverse Engelse steden de vlam in de pan. Lewis volgde vooral via Twitter wat gewone burgers over de rellen schreven en kwam zo vaak op plaatsen waar collega-journalisten niet kwamen en schreef nieuws dat collega’s niet brachten.

Ondanks de voordelen die samenwerking met burgers heeft, gaat het Lewis te ver ze journalisten te noemen. “De verantwoordelijkheid voor goede en betrouwbare informatie moet bij geschoolde journalisten blijven liggen. Het inzetten van burgers bij journalistiek werk zou onze rol als professionals misschien wel juist kunnen versterken. Want daardoor worden we aangespoord informatie nog beter te checken en alleen verhalen te publiceren waar we volledig achter kunnen staan.”

Lees ook andere verslagen op DNR van het Journalism Festival in Perugia.

Nog geen reactie — begin de discussie!