Amerikaanse kranten publiceren steeds kortere artikelen. De krimpende markt leidt tot dunnere kranten en minder lange achtergrondverhalen. Verrassend genoeg werkt dat in Nederland heel anders. Krantenlezers krijgen hier juist méér waar voor hun geld.

Amerikaanse kwaliteitskranten publiceren steeds minder langere achtergrondverhalen. De Amerikaanse dagbladjournalistiek heeft het moeilijk en er is steeds minder geld voor uitgebreide longreads.

Onder de titel ‘Major paper’s longform meltdown’ rekende onderzoeker Dean Starkman in januari voor dat kranten als de New York Times en The Wall Street Journal veel minder lange verhalen plaatsen dan een paar jaar geleden. De LA Times plaatste afgelopen jaar 256 verhalen van meer dan tweeduizend woorden, terwijl dat er in 2003 nog 1.776 waren; een daling van maar liefst 86 procent. Ook als percentage van het totaal aantal artikelen is het aantal verhalen van meer dan twee- of drieduizend woorden gedaald.

Nederlandse kranten krimpen

In Nederland is de situatie minder dramatisch dan in de VS, maar ook hier krimpen de redacties en dalen de advertentie-inkomsten.

Daarbij zijn bijna alle landelijke dagbladen in Nederland letterlijk kleiner geworden: in de afgelopen tien jaar zijn ze allemaal, met uitzondering van De Telegraaf, overgegaan op tabloid-formaat. Trouw en AD in 2005, de Volkskrant in 2010 en NRC Handelsblad in 2011.

Het kleinere krantenformaat viel bij velen in de smaak, maar sommige lezers voelden zich bij overgang naar tabloid bekocht. De krant als geheel lijkt kleiner, dunner. Door de kleinere pagina’s zal het aantal artikelen ook wel minder worden. En de artikelen zullen daardoor ook wel kleiner worden. De vraag is of dat klopt. Krijgen lezers nog wel evenveel waar voor hun geld?

Onderzoek naar omvang berichtgeving

We vroegen het aan de onderzoekers van Nieuwsmonitor. Zij namen steekproeven van steeds twee weken nieuws uit de verschillende titels sinds 2003. En vervolgens keken ze hoe de kranten veranderd waren sinds hun overstap op tabloid.

Dat konden ze natuurlijk niet doen met De Telegraaf, die nog altijd op broadsheetformaat verschijnt, dus namen ze voor deze krant het midden van de onderzoeksperiode als ‘veranderdatum’, ergo 1 januari 2009.

De lengte van artikelen

Het verschil tussen de kwaliteitskranten en Telegraaf en AD is duidelijk zichtbaar. De artikelen in Volkskrant, NRC en Trouw zijn gemiddeld langer dan in de ‘populaire’ kranten én ze publiceren meer echt lange stukken. Een artikel in de Volkskrant bijvoorbeeld is gemiddeld 455 woorden lang, tegen 255 woorden voor een gemiddeld stuk in het AD.

Maar de ontwikkeling over de afgelopen jaren, sinds de overgang naar tabloid-kranten, is vrij opzienbarend. In tegenstelling tot wat je misschien zou verwachten, zijn krantenartikelen niet korter geworden, maar juist langer. De gemiddelde stijging is het grootst bij NRC Handelsblad, met 13%, gevolgd door De Volkskrant (12%), Trouw (9%) en Telegraaf (4%). Alleen de verhalen van het AD bestaan sinds de overgang naar tabloid uit een kleine 2% minder woorden.

Het aantal lange artikelen

Niet alleen de gemiddelde lengte is toegenomen; het aantal lange verhalen als percentage van de gehele productie steeg ook. Voordat het NRC tabloid werd, was 8% van de artikelen langer dan 1000 woorden; daarna steeg dat percentage tot 11%. Ook bij de andere kranten neemt het aantal lange stukken verhoudingsgewijs toe. Alleen de Telegraaf en AD zijn minder vaak lange artikelen gaan publiceren de afgelopen jaren.

Het gemiddeld aantal grote artikelen (langer dan 1000 woorden) is vooral bij de Volkskrant en NRC Handelsblad behoorlijk gestegen sinds de overgang op tabloid. Gemiddeld genomen krijgen de lezers van deze kranten dagelijks twee lange artikelen meer dan toen hun krant nog op het grote formaat verscheen.

In alle dagbladen is de hoeveelheid nieuws gemeten in aantal woorden gestegen. Alleen NRC Handelsblad laat een kleine afname zien. Lezers van De Telegraaf krijgen zelfs 30% meer woorden te lezen. De lengte van de artikelen nam dus een klein beetje toe, maar vooral het aantal artikelen per krant steeg flink. De Volkskrant geeft de lezers gemiddeld 12% meer nieuws. Als je op die manier kijkt naar het totaal aantal woorden per krant, dan blijkt dat -opvallend genoeg- alleen lezers van NRC Handelsblad het met iets (1%) minder nieuws doen.

In een dubbelinterview in het Reformatorisch Dagblad verklaarden hoofdredacteuren Vandermeersch van NRC en Schoonen van Trouw dat ze meer willen doen aan eigen nieuwsgaring en achtergrondverhalen. Het lijkt erop dat de kranten zich daar daadwerkelijk meer op toeleggen. Krantenlezers krijgen, ook met hun tabloid, nog steeds waar voor hun geld.

Het rapport van Nieuwsmonitor, met daarin ook een vergelijking van de lengte van zinnen en woorden in de verschillende kranten, is beschikbaar op www.nieuwsmonitor.net.

Al 2 reacties — discussieer mee!