In de nieuwssector gebeurt momenteel wat in andere bedrijfstakken al eerder is gebeurd: producten worden ontbundeld. Werd de krant vroeger als een totaalpakket verkocht, nu zorgen nieuwe diensten als Blendle, voor de verkoop van losse onderdelen. Kranten zullen moeten inspelen op die trend, meent Peter Sprenger.

Kranten waren altijd onze persoonlijke huisvriend. Op de deurmat in de ochtend of avond vervulden ze de belangrijkste nieuwsfunctie in onze samenleving vanaf de jaren vijftig. Inmiddels is de wereld veranderd, burgers zijn de meest primaire nieuwsbronnen geworden. En ze delen al het nieuws moeiteloos via sociale netwerken. Was het vroeger nog CNN die als eerste ter plekke was, nu zijn dat de citizen journalists. De ooggetuige van een ramp is een videogetuige geworden.

Uitholling van nieuwsfunctie van kranten

Het gevolg is dat de actuele nieuwsfunctie van de krant is uitgehold. Tien jaar geleden begon deze ontwikkeling al met de groei van nieuwssites op internet. Daarna werd krantennieuws nog minder relevant door de opkomst van mobiele media. Noodgedwongen gingen kranten zich de afgelopen jaren richten op achtergronden en duiding van het nieuws.

Hiermee was het probleem van de kranten nog lang niet opgelost. Met de komst van de iPad kregen lezers een soort minikrant in handen. De eerste reactie van kranten was een digitaal abonnement uit te brengen waarbij lezers de krant konden downloaden. Dat veroorzaakte al een behoorlijke verschuiving in de inkomsten. De digitale krant was 70% goedkoper dan die op papier.

De lezers gingen selectief shoppen naar hun nieuws, de ene dag wel de krant, maar de andere dag niet. De lezerstrouw werd lager. En uiteindelijk gebeurt nu in de krantenindustrie wat in iedere industrie gebeurt: producten worden ontbundeld. Waarom een hele krant betalen als je maar een paar artikelen wilt lezen? De revolutie in de muziekindustrie – van cd naar iTunes – ging precies hetzelfde.

Kleiner denken

De hudige ontbundel-trend dwingt kranten nog kleiner te gaan denken. Artikelen moeten los aangeboden worden. Het klinkt logisch maar staat haaks op het bestaande business model van de kranten. Toch heeft NRC de durf gehad om het te doen via de NRC Reader. Daarop kunnen dagelijks de beste acht artikelen uit NRC Handelsblad en NRC Next gelezen worden. Zo blijft de band met de klant tenminste bestaan.

Inmiddels komen er ook andere toetreders die nog veel beter over ontbundeling hebben nagedacht, zoals Blendle. Dit is een app waarbij mensen individuele artikelen kunnen lezen van aangesloten kranten en tijdschriften. Zij forceren van buitenaf een verandering in de nieuwsmarkt. Het project van Marten Blankesteijn en Alexander Klöpping wordt op dit moment getest door een eerste groep gebruikers.

De ontbundeling van nieuws

Met alle ontwikkelingen van de laatste jaren lijkt het continu uitverkoop te zijn in de nieuwsindustrie. Gratis en betaald, het loopt allemaal door elkaar. Talloze ‘marktkramen’ verdringen elkaar in een overvolle markt. Het nieuws kan op allerlei manieren worden geconsumeerd. Nieuws wordt ontbundeld.

Kranten zullen nieuwe concepten moeten aanbieden om te zorgen dat de klant niet uit het zicht verdwijnt. De interesse voor nieuws blijft onverminderd groot in onze samenleving. Er wordt niet minder gelezen, er wordt anders gelezen. Blendle en andere initiatieven, zoals eLinea en MyJour, willen bewijzen dat er een nieuw verdienmodel rond nieuws is op te bouwen.

Daarbij is het een gegeven dat voor de overgrote meerderheid van de mensen het aanbod gratis nieuws ruim voldoende is om in hun dagelijkse behoefte te voorzien. Zo ontwikkelt nieuws zich van een massaproduct naar een nicheproduct, betaald door een kleine, selecte groep. Vergelijkbaar met de business-class bij vliegreizen.

De journalistiek is definitief ontbundeld. Wie dat begrijpt kan mogelijk weer geld verdienen met nieuws.

Dit stuk verscheen eerder op Digital Economics.

Al 2 reacties — discussieer mee!