Digitale platforms zoals Blendle en e-Linea gebruiken artikelen en beelden die niet van hen zijn. Dat is inbreuk, ook als de plegers zich daarvan niet bewust zijn. De belangenorganisaties voor freelancers trekken aan de bel.

Nederland telt 28 digitale platforms, waarvan Blendle de bekendste is. Het merendeel van deze platforms heeft contracten afgesloten met uitgevers. Dat is nodig omdat ze de waren van die uitgevers opnieuw openbaar willen maken en willen doorverkopen aan de consument.

Artikelen en foto’s van freelancers

Digitale platforms verkopen losse artikelen uit kranten, publieksbladen en vaktijdschriften. Al deze artikelen zijn geschreven door journalisten en de beelden bij de artikelen zijn vaak gemaakt door fotojournalisten en ontwerpers. Ruim zeventig procent van deze (foto)journalisten zijn zelfstandig en werken niet in dienst van uitgevers.

Bovendien hebben een groot aantal freelancers hun digitale rechten toevertrouwd aan de collectieve beheersorganisaties Lira (tekst) en Pictoright (beeld). Dit betekent dat de rechten voor het exploiteren door digitale platforms in veel gevallen niet bij de uitgevers liggen.

In de praktijk verkopen uitgevers het werk van zelfstandigen echter gewoon door aan digitale platforms, zonder toestemming van en zonder vergoeding voor de makers.

Inbreuk op de rechten van makers

Het gevolg is dat er door digitale platforms veelvuldig inbreuk wordt gepleegd op de rechten van makers. Dit heeft als consequentie dat digitale platforms door (foto)journalisten gesommeerd kunnen worden om hun artikel of beeld van hun platform te verwijderen. Hierdoor kunnen digitale platforms niet meer alle artikelen en beelden uit kranten of tijdschriften verkopen. Dit is vervelend voor de platforms, maar dit probleem hebben zij aan de uitgevers te danken.

Uitgevers en digitale platforms hebben de inkomsten onderling verdeeld (70%-30%) en zijn vergeten om de taart met zelfstandigen te delen. Zelfstandigen zijn op zichzelf blij met initiatieven zoals Blendle. Dankzij deze platforms krijgt hun werk een groter bereik.

Zulke platforms kunnen bovendien een nieuwe bron van inkomsten betekenen, ware het niet dat platforms en de uitgevers niet met hun willen delen. Gelukkig kunnen Lira en Pictoright dit alsnog voor de aangesloten zelfstandigen rechtzetten en collectieve regelingen treffen met de digitale platforms. Lira en Pictoright innen momenteel geld namens een slordige vijfduizend freelancers en keren dat aan de zelfstandigen uit.

Jonge ondernemers zoals Alexander Klöpping (mede-eigenaar Blendle) verdienen alle steun. Maar voor alles verdienen ze eerlijke partners. Het is aan de uitgevers, die zelf een probleem hebben gecreëerd, om deze jonge honden en zelfstandigen (ook ondernemers) te helpen.

Wijbrand Schaap
Voorzitter Freelancers Associatie (FLA)

Brenno de Winter
Voorzitter Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) sectie Zelfstandigen

Rimmer Mulder
Voorzitter Nederlandse Vereniging van Fotojournalisten (NVF)

Lars Boering
Directeur Fotografen Federatie (FF)

Kees Holierhoek
Voorzitter collectieve beheerorganisatie Stichting Lira

Vincent van den Eijnde
Directeur collectieve beheerorganisatie Pictoright

Al 14 reacties — discussieer mee!