Cultuurpers, een website over kunst en cultuur, experimenteert met een nieuw financieringsmodel: een coöperatieve lezersvereniging. Hoofdredacteur Wijbrand Schaap legt uit hoe het werkt.

Cultuurpers is een coöperatieve vereniging van lezers en auteurs. In een coöperatieve vereniging zijn alle leden eigenaar van de productiemiddelen en delen zij in de opbrengst. Dat doen we niet omdat we er rijk van willen worden, maar omdat we zo op een eerlijke en rechtvaardige manier kosten en baten delen tussen degenen die het werk doen en degenen die daar profijt van trekken.

Bij ons dus geen schimmige aandeelhouders die zich minimaal 15% van de advertentie- en abonnementenopbrengst toe-eigenen, maar betrokken lezers en makers die een gezamenlijk doel hebben: zo goed, innovatief, leuk en effectief mogelijk vertellen over wat er speelt in de wereld van cultuur en cultuurbeleid. En alles daaromheen. En daar gezamenlijk aan bijdragen, met geld, met kennis, met werk.

Cultuurpers bestaat dankzij het geld dat supportersledendragersgenoten en adverteerders inleggen. Van dat geld betalen we de webservers, de administratie, de accountant en de vergoedingen voor de auteurs, die zelf ook weer lid zijn. De leden bepalen zelf, in onderling overleg, hoe ze daarvoor willen betalen. En hoe ze daarvoor betaald willen worden.

Vergoeding per bezoeker

Per maand bekijken we de bezoekcijfers van de website. We zien dan welke verhalen door hoeveel mensen bekeken zijn. Het ene verhaal trekt meer bezoek dan het andere en soms zijn verhalen van een jaar geleden opnieuw actueel geworden. Het succes van die verhalen laten we meewegen in de vergoeding die de auteur ontvangt.

Dat doen we door per maand een vast bedrag vast te stellen dat we onder de auteurs verdelen, naar rato van het aantal bezoekers dat de auteur trok. Omdat ook altijd een groot aantal bezoekers onze algemene pagina’s bekijkt, is gemiddeld 40% van het maandelijkse bedrag niet aan een enkele auteur toe te schrijven. Van dat geld wordt 80% in gelijke delen verdeeld onder alle auteurs die die maand in de bezoekgegevens voorkomen. De rest valt toe aan de algemene middelen.

Een rekenvoorbeeld

In de tabel ziet u een willekeurige maand voor Cultuurpers. In die maand hebben we 16.338 unieke bezoekers getrokken (23.569 pageviews), en zijn er stukken bekeken van 13 auteurs. Daarnaast is bijna een kwart van de bezoekers terechtgekomen op algemene pagina’s van de website. Duidelijk is dat een aantal auteurs heel weinig bezoek getrokken heeft, terwijl er een enkeling is die heel veel bezoek heeft getrokken.

In de verdeling van het geld (zie de percentages) wordt het verschil tussen de best bezochte auteur en de minst bezochte auteur enigszins rechtgetrokken door de gelijke verdeling van het gezamenlijk ‘coop’ deel. Dat levert iedere auteur ongeveer 2% van het totaal extra op.

We hebben het systeem nu drie maanden uitgeprobeerd, en hoewel het te verdelen bedrag nog klein is, bevalt het principe goed. De auteurs zijn betrokken bij de ‘verkoop’ van hun verhalen, maar hebben ook een belang bij het vergroten van het totaal aantal bezoekers aan de site. De onderling afgesproken vergoeding neemt namelijk ook toe met het totaal aantal bezoekers: boven de 20.000 bezoekers wordt er meer geld verdeeld, dan daaronder, en met 25.000 bezoekers wordt er nog meer geld verdeeld.

Rechtvaardigheid en prestatiebeloning

Het ideaal van de moderne coöperatie is: hoe meer leden, hoe meer publicaties, hoe meer lezers, hoe meer inkomsten voor de auteurs. Daarnaast is er ook een gelijke beloning voor artikelen uit het archief: een stuk van een jaar geleden dat opnieuw in de belangstelling staat, levert voor de auteur nog steeds een vergoeding op.

Tot nu toe heeft het systeem niet geleid tot auteurs die koste wat kost voor het grote publiek gaan schrijven. U kunt dat zelf constateren wanneer u de site bekijkt. Eerder is het omgekeerde het geval: een verhaal over de slechte toestand in de cultuureducatie, dat in maart 2014 op de site verscheen, trok geheel onverwacht in één weekend 12 duizend bezoekers, terwijl – of misschien wel omdat – alle andere media het onderwerp te klein vonden voor publicatie.

Het vergoedingensysteem was toen nog niet in bedrijf, maar het had de auteur maar een marginaal hoger inkomen opgeleverd. Immers, dankzij die ‘hit’ nam ook het bezoek voor de site toe (we ‘scoorden’ in totaal 30.000 bezoekers), en daarmee zou het onderling te verdelen bedrag omhoog zijn gegaan, en daarmee ook het vaste percentage dat gelijk verdeeld wordt onder niet zo ‘succesvolle’ auteurs.

Belangstelling om lid te worden en mee te werken, of met uw bijdrage Cultuurpers te helpen? Kijk hier verder.

Al 2 reacties — discussieer mee!