Met de overname van Wegener door de Persgroep zullen veel arbeidsplaatsen verloren gaan. De zorgen over de lokale journalistiek nemen daarom toe. Ook bij Toine Theunis, wethouder in Roosendaal. Hij vraagt zich daarom af of de lokale overheden wellicht middelen zouden moeten reserveren voor politieke en maatschappelijke verslaggeving op lokaal niveau.

Kaalslag bij Wegener: 400 banen weg na overname door De Persgroep. Wegener is uitgever van onder meer regionale kranten als De Stentor, De Gelderlander, De Twentsche Courant Tubantia, het Eindhovens Dagblad, BN DeStem en PZC.

Op NU.nl vertelt Christian Van Thillo, topman van De Persgroep, over zijn plannen met de Wegenerkranten:

“Ons startpunt is investeren in de redactionele kwaliteit, want dat is het bestaansrecht van onze merken. Daarnaast moeten we kijken hoe onze nieuwsproducten slimmer kunnen aansluiten op de veranderende consumentenbehoefte.”

Susan Duinhoven, bestuursvoorzitter van Wegener, zegt op NU.nl dat het samenvoegen van de bedrijven voordelen oplevert voor zowel lezers als adverteerders. Zij gaan “dikkere en afwisselendere” kranten krijgen en worden online “veel beter” bediend.

Critici zijn het er met elkaar wel over eens dat Wegener in betere handen is bij een ‘echt’ krantenbedrijf als De Persgroep. De vorige eigenaar Mecom is immers een investeringsmaatschappij. Maar ook De Persgroep zal scherp sturen op het behalen van aanvaardbaar rendement.

Overvloed en onbehagen

Van Thillo gaat voor de consumentbehoefte. Susan Duinhoven belooft dikkere, afwisselendere kranten met op zaterdag dikke bijlagen vol met life-style-informatie. Dit deed mij denken aan een blogpost die ik begin december schreef over Overvloed en Onbehagen. Wegener en De Persgroep gaan hier voor de overvloed, want dat kan worden bereikt met schaalvergroting en digitalisering.

Maar hoe zit het met het onbehagen? Is een goede regionale krant niet van groot belang voor de binding in een lokale samenleving? Dan gaat het niet alleen om de stukjes over de wedstrijden van de lokale voetbalclub of een leuke kerstmarkt in het wijkwinkelcentrum. Het gaat ook over de lokale democratie die de afgelopen decennia al zo enorm onder druk staat.

Wat bindt ons nog? Wij maken ons als burgers grote zorgen om werk, zorg, eenzaamheid, enz. Een aanvankelijk verfoeid begrip als participatiesamenleving begint langzaamaan vorm te krijgen. Dan is het juist van groot belang om wat er binnen die samenleving speelt met elkaar te delen. En ja, een simpele krant – al of niet digitaal – speelt daarin een hele grote rol.

Zorgen om de lokale openbaarheid

In het rapport Zorgen om lokale openbaarheid: Veranderend medialandschap gevolgen voor de lokale democratie [pdf!] schetst Pieter Nieuwenhuijsen een verschralend lokaal medialandschap. De eerste zin van het rapport luidt:

“Openbaarheid is een basisvoorwaarde voor een functionerende democratie. Media spelen hier als intermediair een vitale en onmisbare rol.”

Juist de lokale democratie wordt zeer hard getroffen met het verschralen van de lokale media. Daar waar de kloof tussen volksvertegenwoordiging en burger al decennia lang als een probleem wordt ervaren, is deze verschraling een flinke klap. Ook voor het gemeentebestuur en de gemeentelijke organisatie zijn regionale media een middel om het grotere publiek te bereiken. Via de krant is het mogelijk om een grote groep burgers gratis en voor niets te bereiken.

Wat voor de gemeente geldt, geldt evenzeer voor allerlei maatschappelijke instanties, verenigingen, enz. Ook zij zijn afhankelijk van een goede berichtgeving die zij vanuit eigen middelen nooit voor elkaar zouden krijgen.

Wat als de regionale krant wegvalt?

Het huis-aan-huisblad is weliswaar een mogelijk substituut maar zal nooit het onafhankelijke journalistieke niveau halen van een regionaal dagblad. Pieter Nieuwenhuijsen bevestigt dit ook in zijn rapport. In Nederland zijn al enkele regio’s waar geen regionaal dagblad meer verschijnt. Een voorbeeld is Almere. Geen stad en regio die bekend staan om de grote maatschappelijke binding.

De Persgroep is een echt krantenbedrijf maar zal men de kracht van het regionale dagblad erkennen? In West-Brabant heeft BN DeStem een flinke positie en staat landelijk bekend om haar stevige politieke en lokale journalistiek. Wat als dit gedeeltelijk wegvalt? Zal de West-Brabander overstappen naar een landelijk dagblad van De Persgroep of wordt het abonnement gewoon opgezegd? Ik vrees toch het laatste. Wij houden nog steeds van ons krantje en het lokale ‘geneuzel’. Ik hoop dat De Persgroep ervoor waakt om het kind niet met het badwater weg te gooien.

Andere oplossingen?

Zijn er andere oplossingen? In 2010 haalden het Friese Achtkarspelen en het Utrechtse Renswoude het landelijke nieuws omdat zij op kosten van de gemeente een freelance raadsverslaggever inhuren voor de politieke verslaggeving. Beide gemeentebesturen wilden het beeld van een lege perstribune niet langer aanzien en besloten zelf het heft in handen te nemen. Kwalijke zaak? Vreemde praktijken?

De Rijksoverheid blijft zich wel bemoeien met de publieke omroepen. De staatssecretaris heeft zijn plannen bekendgemaakt voor de modernisering van de Mediawet. De regionale omroepen worden nu betaald door de provinciale overheid. Maar de Rijksoverheid is verantwoordelijk. Dat is niet handig. Daarom moet de Rijksoverheid volgens de staatssecretaris ook weer verantwoordelijk worden voor de financiering. Blijvende zorg, aandacht en vooral geld voor de regionale radio en TV, maar niet voor de geschreven pers. Is dit in balans?

Dus waarom zou het een vreemde gedachte zijn als lokaal middelen worden gereserveerd voor lokale politieke en maatschappelijke verslaggeving? Uiteraard moet ten alle tijde de journalistieke objectiviteit geborgd zijn. Met de verschraling van de lokale verslaggeving neemt de druk op de gemeentelijke communicatie toe. Dat kost altijd meer geld en is bovendien minder effectief dan de regionale krant. Een goede stadsredactie van een regionale krant is letterlijk en figuurlijk goud waard. Laten we hopen dat meneer Van Thillo dat ook vindt. Maar bovenal: laten wij dat ook vinden.

Al 6 reacties — discussieer mee!