Vanaf dit jaar heeft de provincie Limburg een hypermodern mediabeleid, onder de naam Limburg Centraal. Jan Bierhoff is opsteller van de nota die ten grondslag ligt aan dit mediabeleid. Hij doet het plan hier uit de doeken.

Na een jaar van gedegen voorbereiding en politieke manoeuvres heeft Limburg een provinciaal mediabeleid. Ambities, keuzes en concrete initiatieven zijn vastgelegd in een kaderstellende strategienota. Onder de naam Limburg Centraal zullen de komende jaren drie regionale mediacentra en tal van projecten worden gelanceerd. Dit raamwerk kwam tot stand na intensieve consultatie van het mediaveld en meer algemeen de creatieve sector in de regio.

Belangrijkste component voor realisatie van plannen is een mediaregeling voor financiële ondersteuning van projecten gedurende de pilotperiode 2015. Er is dit jaar ruim een miljoen beschikbaar, 800.000 euro voor ingediende voorstellen, 200.000 voor ad hoc-initiatieven, en uit speciale fondsen komen middelen vrij voor werkervaringsplaatsen voor jonge journalisten.

Een nieuw medialandschap

De nota gaat ruim in op de verschraling van de regionale pers, de nieuwe verantwoordelijkheid van het decentrale bestuur hiervoor, en innovaties zoals de opkomst van publiceren in eigen beheer. Omdat informatieverschaffing voor de provincie een relatief onbekend beleidsterrein is, wordt ook de nodige aandacht besteed aan de bredere beleidscontext, de transformatie van klassieke naar digitale vormen van berichtgeving en communicatie.

Met de opsomming van beleidsdoelen is direct duidelijk dat het hier niet gaat om een marginale of tijdelijke steunoperatie, maar om de inrichting van een geheel ander medialandschap. Centraal staat de totstandkoming van een gelijk speelveld voor gevestigde en opkomende media, en daarmee per definitie een nadruk op vernieuwing van het informatiepatroon.

Uitzonderlijk is ook de bereidheid van het decentrale bestuur (provincie en lokale overheden werken hierin samen) om verantwoordelijkheid te nemen voor de herinrichting van de publieke ruimte voor debat en informatie. In het verlengde hiervan beogen de operationele doelen van Limburg Centraal een antwoord te formuleren op de tekortkomingen van het bestaande mediaveld. Trefwoorden zijn diepgang, participatie en experiment. Antwoorden dus op de verschralingstendens, de groeiende kloof tussen professie en publiek en het uitblijven van radicale mediavernieuwing. Voor ieder van deze ambities zijn in de voorliggende nota mogelijke formats uitgewerkt.

Tegenwerking regionale krant en omroep

De media van dienst, dagbladgroep MGL en regionale omroep L1, hebben zich vooralsnog met korzelig commentaar aan de zijlijn geparkeerd: niet nodig, een dergelijk initiatief, we doen het best goed, vanwaar die bemoeizuchtige overheid.

Het provinciebestuur heeft echter lessen getrokken uit het betrekkelijke succes van eerdere pilots voor regionale mediasamenwerking en besloten om niet te wachten op de regionale krant of omroep. In die kringen is nog te weinig ‘sense of urgency’, botsen te veel tegengestelde belangen, wordt de onvermijdelijke keus tussen publiek en commercieel naar de achtergrond gedrukt en bestaat er een te exclusieve focus op de professionele variant van informatieverschaffing.

Drie regionale mediacentra

In contrast hiermee is er veel animo en bereidheid tot meedoen bij de lokale omroepen, onafhankelijke producenten, de creatieve sector en allerlei maatschappelijke organisaties. Lokale omroepen zijn al enige tijd doende met het verkennen van de bundeling tot streek- of regio-omroep. De provinciale plannen zijn in dat opzicht een katalysator.

Dit lijkt ook de ideale schaalgrootte voor een levensvatbaar media-ecosysteem: voldoende kleinschalig, maar omvangrijk genoeg voor een professionele aanpak. Limburg Centraal zet dan ook in op de totstandkoming van drie regionale mediacentra, in ieder van de ‘daily urban systems’, de gebieden die sociaaleconomisch, cultureel en historisch voldoende samenhang hebben, een herkenbare eigen identiteit en een stedelijke kern met adequaat voorzieningenniveau. Gedurende het pilotjaar 2015 zal een van die centra als model en oefenterrein functioneren.

Experimenteerplek

Naast de mediacentra is er de noodzaak tot het inrichten van een experimenteerplek voor innovatieve projecten en formats. Daarvoor dienen zich twee opties aan.

1. De eerste wordt aangereikt door mediabedrijf MGL. De krant ervaart zelf de druk tot heruitvinding van het publicatiemodel en wil bezien of in samenwerking met kennisinstellingen en andere partijen daarvoor een labomgeving kan worden ingericht.

2. Het alternatief, verwoord door een cluster van onafhankelijke producenten in de creatieve sector, bepleit juist afstand tot de gevestigde partijen, met verwijzing naar het feit dat in die omgeving alleen incrementele aanpassing plaatsvindt waar fundamentele vernieuwing aan de orde is. Deze groep staat voor een open, niet organisatiegebonden broedplaats.

Uitvoering van Limburg Centraal

Welke projecten het pilotjaar gaan dragen is afhankelijk van een selectie uit de aanvragen voor participatie die nu royaal binnenkomen. De provincie zet sterk in op samenwerking tussen gelijksoortige projecten, en neemt hiervoor een makelaarsrol.

Daarnaast is een uitvoerend team uit de professionele praktijk aangetreden. Ex-TMG innovatiedirecteur (en oud-hoofdredacteur van De Limburger) Bart Brouwers zal opereren als projectleider, voor advisering over de keuze van projecten is Peter Schrurs (oud-directeur VPRO, Raad voor Cultuur) aangetrokken en bureau Medialynx, dat de architectuur van Limburg Centraal ontwierp, blijft aan het project verbonden als adviseur en zal werken aan de consolidatie van pilotjaar naar structurele voorziening.

Al voor de formele lancering is de ‘soft power’ van het Limburg Centraal-initiatief voelbaar. Nu een overkoepelde partij verantwoordelijkheid neemt voor het initiëren en regisseren van verandering, voelen veel organisaties, bedrijven, samenwerkingsverbanden en ZZP-ers zich gesterkt in het doorzetten van al sluimerende voornemens. Dit effect ontstaat door de aanwezigheid van een beleidskader dat samenhang en perspectief biedt, het gegeven dat vrome wensen worden aangevuld met mensen en middelen en, last but not least, de dreiging van een werkzaam alternatief als mobilisatiefactor.

Jan Bierhof – auteur van dit artikel – heeft in opdracht van de provincie Limburg de hieronder te lezen nota opgesteld over het opzetten van regionaal mediacentrum Limburg Centraal.

Nota Regionaal Mediacentrum Limburg Centraal

Al 5 reacties — discussieer mee!