Trouw melden nieuwsmedia de uitslagen van wielercriteriums na de Tour de France. Terwijl ze weten dat die wedstrijden doorgestoken kaart zijn. Volgens Johan van Leeuwen werken sportjournalisten zo bewust mee aan het voor de gek houden van het publiek.

De toen nog onbekende wielrenner Rini Wagtmans klopte in 1968 de kersverse Tour-de-France-winnaar Jan Janssen in het criterium Acht van Chaam. Dwars tegen alle afspraken en ongeschreven regels in en tot woede van de organisatie.

Het bleef een uitzondering. Meestal is er sprake van een doorzichtig maar keurig opgevoerd toneelstuk waarin de publiekslieveling uiteindelijk wint. Bijna alle Nederlandse sportmedia gaan daar op een belachelijke manier mee om.

Rondjes om de kerk

We zitten midden in de periode van de ‘rondjes om de kerk’ die in de weken na de Tour de France worden georganiseerd in vooral Nederland en België. Ontstaan zodat wielerfans renners in actie konden zien die ze alleen van de radioverslagen kenden.

Ondanks het feit dat de Tour anno 2015 makkelijker te bezoeken is en we daarnaast niet meer zijn aangewezen op alleen de radio als medium, lopen plaatsen als Stiphout, Chaam en Boxmeer nog steeds uit voor de wedstrijden. Het is dan ook prima vermaak. Leuk voor iedereen die bekende wielrenners van dichtbij wil zien, of voor vriendengroepen die in de biertent langs het parcours van een kermisachtig feestje willen genieten.

Bovenal is het leuk voor de portemonnee van de renners. Die moeten drie weken lang afzien in Frankrijk en houden daar in de meeste gevallen schandalig weinig prijzengeld aan over (de onfortuinlijke Australische ploeg Orica mag in totaal iets meer dan 10.000 euro verdelen over haar renners en personeel). In de criteriums kunnen ze dat goedmaken. En dat is ze gegund.

Toneelstukjes

Leuk vermaak dus, maar één ding zijn de criteriums niet: echte wielerwedstrijden.

Wie het wielrennen een beetje volgt snapt dat het niet kan dat de klimmers Wout Poels en Robert Gesink met de pijn van de Tour nog in de benen in Boxmeer, waar in de tussentijd geen col van de buitencategorie is neergeplant, eerste en tweede worden.

Of de winnaar door de organisatie opgedragen wordt of door de renners onderling wordt bepaald blijft schimmig, maar dat er sprake is van toneelstukjes is niet eens een goed bewaard geheim te noemen. Dat spreekt iedereen gewoon uit. Het is de enige manier om de sterren aan de start te krijgen.

Bij de eerder genoemde Acht van Chaam wilden ze daar in de jaren ’90 eens van afwijken. Vier jaar achtereen werd er een echte wedstrijd gehouden. Geen afspraken en wél officiële regels. De toppers uit de Tour bleven weg. Ze hadden weinig trek om af te gaan tegen frisse jonge renners. Met hen keerde ook het publiek Chaam de rug toe en de organisatie ging snel weer terug naar het oude format. De populairste renner, soms de Tourwinnaar, soms een Nederlander, kwam weer als winnaar op de erelijst.

Onzinnig nieuwsberichtje

De criteriums kunnen een bron zijn voor mooie journalistieke verhalen of items; van interviews tot sfeerreportages. Maar de uitslag ervan heeft net zoveel waarde als die van een wedstrijd Amerikaans showworstelen, of van de afscheidswedstrijd van een willekeurige topvoetballer die in 4-3 eindigt, dankzij een winnende goal van de speler om wie het allemaal draaide.

En daarom is het absurd dat veel sportmedia verslag doen van de criteriums alsof het een normale wedstrijd is.

Poels klopt Gesink in Boxmeer”, meldde de NOS afgelopen maandag. In de tekst staat geen verslag van de avond, alleen de uitslag. Die kop haalt ook teletekstpagina 601, bastion van degelijkheid en betrouwbaarheid.

Screenshot van de website van de NOS waar gemeld wordt dat Wout Poels het criterium in Boxmeer heeft gewonnen.
Screenshot van de website van de NOS waar gemeld wordt dat Wout Poels het criterium in Boxmeer heeft gewonnen.

De kranten reserveren een klein beetje ruimte op hun site en in hun papieren editie. De Volkskrant, de Telegraaf, het AD, ze doen allemaal mee. Een onzinnig nieuwsberichtje over de winnaar, niet meer en niet minder. En dat ongeveer twee weken op rij, bijna elke dag. Alleen het NRC Handelsblad heeft ooit verklaard niet in nieuwsvorm over de criteriums te berichten en houdt zich daar netjes aan.

Screenshot van het bericht op AD.nl dat meldt dat Peter Sagan het criterium van Surhuisterveen op zijn naam heeft geschreven.
Screenshot van het bericht op AD.nl dat meldt dat Peter Sagan het criterium van Surhuisterveen op zijn naam heeft geschreven.

Voor de gek houden

Het lijkt misschien om iets kleins en onschuldigs te gaan, maar dat is niet zo. Het is een vervuiling van krantenpagina’s en websites. Ten eerste, omdat de media nieuws melden dat geen enkele nieuwswaarde heeft. En daarnaast doen ze mee aan het voor de gek houden van mensen, terwijl ze beter weten.

Ik durf het zelfs door te trekken en te zeggen dat het symbool staat voor de kritiekloze manier waarop veel sportredacties werken. Sportjournalisten worden door collega’s buiten de sport niet altijd voor vol aangezien. Dat komt mede door dit soort onzin.

Het is wachten op de eerste filmredactie die na het zien van een nieuwe James-Bondfilm vindt dat het feit dat de geheim agent de vijandelijke aanvallen heeft overleefd, nieuwswaarde heeft.

Al 3 reacties — discussieer mee!