Je ziet wel eens dat bij breaking news nieuwsmedia Periscope-livestreams overnemen. Bijvoorbeeld om uit te zenden op televisie. Mag dat eigenlijk zomaar? Of rust er auteursrecht op een livestream? Internetjurist Arnoud Engelfriet legt uit.

Via Twitter kreeg ik de vraag wat je kunt doen als een nieuwsmedium je Periscope-livestream overneemt zonder toestemming of bronvermelding. Inbreuk op het auteursrecht zou je denken, dat geldt immers ook voor livestreams. Alleen, bedacht ik me later: zít er wel auteursrecht op die stream?

Met Periscope kun je live video’s uitzenden die over de hele wereld kunnen worden bekeken, aldus de app-aanbieder. Heel simpel maar effectief. Druk op de knop en gaan met die banaan, pardon telefoon. Een principieel verschil met rondlopen met een ouderwetse camera en dat later op internet zetten zie ik niet; filmen is filmen en op internet zetten is op internet zetten.

Eigen intellectuele creatie

Voor auteursrecht is nodig dat je een werk maakt. Vastlegging daarvan is niet nodig, ook op een livestream zit gewoon auteursrecht. Het gaat om de inhoudelijke eis: is sprake van een “eigen intellectuele creatie”, oftewel doet de maker van de video iets creatiefs (dat uit het werk te halen is) waardoor we kunnen spreken van meer dan basaal beeld?

De lat ligt niet heel hoog, maar er is wel iets van creativiteit nodig. Mijn standaardvoorbeeld is de bewakingscamera: die hangt daar om gewoon te filmen wat ergens gebeurt, daar gebeurt niets mee en daar verandert niets aan het beeld behalve wat er in werkelijkheid gebeurt. Dat is niet creatief. Ook een scan van een schilderij is niet beschermd. Een film van anderhalf uur waar een regisseur en producent uitgebreid in edit voordat deze op de markt komt, is natuurlijk wél beschermd.

Wandelende bewakingscamera

Periscope zit hier tussenin. Enerzijds is het idee dat je ‘gewoon’ de werkelijkheid filmt, en bovendien heb je geen mogelijkheid om de video te bewerken voordat deze de wereld in gaat. Je bent dus een wandelende bewakingscamera. Anderzijds zit er misschien creativiteit in dat wandelen: je kiest een betere hoek, je houdt de camera schuin en ga zo maar door. En dat zijn typisch activiteiten waarvan juristen vinden dat ze auteursrechtelijke creativiteit opleveren. Derderzijds (hypothenusazijds?): doe je dat vanuit een creatief oogpunt of alleen maar om de werkelijkheid beter vast te leggen.

Spontane activiteiten kunnen tot auteursrecht leiden, bepaalde de Hoge Raad in 2008. Het is niet nodig dat mensen zich voornemen een creatief werk te maken, of zelfs maar dat ze auteursrecht wilden. Op de achterbank leeglopen over wat je meegemaakt hebt, levert dus al heel snel een auteursrecht op. Verschil met Periscope is wel dat je meer moet nadenken over je woorden dan over wat je camera vastlegt.

Alles bij elkaar lijkt het me dus zeker mogelijk om auteursrecht te kunnen claimen op je Periscope-stream, maar je hebt denk ik wel de schijn tegen je vanwege de afwezigheid van editten en het live-karakter van de stream. Je zult dus bij een claim op zoek moeten gaan naar redactionele keuzes in de stream: waarom veranderde je daar van hoek of positie, en waarom is dat creatief?

Overigens, embedden (via de embedtool van Periscope) is legaal omdat dat per definitie geen inbreuk is, aldus het Hof van Justitie. Je publiceert dan niet voor een ‘nieuw publiek’ want internet is internet. De stream doorzetten naar het televisiepubliek is wél inbreuk – aangenomen dat er een auteursrecht zit op de stream dus.

Dit artikel is eerder gepubliceerd op het weblog van Arnoud Engelfriet, waar hij regelmatig blogt over ICT-recht.

Arnoud Engelfriet

Jurist

Arnoud Engelfriet (1974) is een Nederlands internetjurist, een deskundige op het snijvlak van recht en internet. Hij treedt op als spreker, …
Profiel-pagina
Nog geen reactie — begin de discussie!