De toekomst is aan automatische factchecking. Dat voorspelt Bill Adair van Duke Reporters’ Lab tijdens de opening van GlobalFact4, het mondiale factcheckerscongres dat in Madrid plaatsvindt van 5-7 juli. Full Fact en Claimbuster bereiden de weg.

Mevan Babakar van het Britse Full Fact is helder over het belang van het automatiseren van factchecking. “Factcheckers moeten hun tijd besteden aan moeilijke vragen. Dus niet: hoeveel mensen wonen in de VS? Maar wel: verkeert de gezondheidszorg in de VS in crisis? Factcheckorganisaties zijn klein en hebben weinig geld, dus ze moeten hun middelen efficiënt inzetten. Je moet dus zorgen dat eenvoudige factchecks automatisch gedaan worden.”

Mevan Babakar (rechts) van Full Fact tijdens haar presentatie op GlobalFact4. Foto: Alexander Pleijter.
Mevan Babakar (rechts) van Full Fact tijdens haar presentatie op GlobalFact4. Foto: Alexander Pleijter.

Live en Trends

FullFact begon om die reden met het ontwikkelen van tools om factchecking te automatiseren. Dat heeft geresulteerd in twee producten die momenteel ontwikkeld worden:

  1. Live: een tool die in real time beweringen in teksten kan identificeren, die gecheckt kunnen worden. In de database met factchecks wordt automatisch gecontroleerd of de bewering al eens gecheckt is. Zo niet, dan wordt automatisch gezocht naar databronnen die mogelijk kunnen helpen bij het controleren van de bewering.
  2. Trends: een monitoring tool die detecteert wie foute informatie herhaalt. Dat wil zeggen, informatie die eerder al eens door factcheckers is weerlegd. Het idee is om verspreiders van die foutieve informatie meteen op de vingers te tikken in de hoop dat ze hun beweringen rectificeren.

De basis van beide tools is wat Babakar omschrijft als de ‘motor’. Deze motor is in staat om:

  1. Automatisch beweringen te vinden die zich lenen voor een factcheck. En alvast te voorzien van bronnen die kunnen helpen met het checken van de betreffende beweringen.
  2. Beweringen te koppelen aan een database met beweringen die al gecheckt zijn

Doel is om deze tools publiek te maken, zodat iedereen ze kan gebruiken. Zodat factcheckers dus sneller en efficiënter kunnen werken.

Claimbuster

Vergelijkbaar is het Amerikaanse Claimbuster: je stopt er tekst in en het programma markeert de beweringen die checkbaar zijn. Het doel is om die claims ook weer te koppelen aan databronnen, zodat ze meteen gecheckt worden. Alles in realtime, zodat Claimbuster ingezet kan worden als live factchecker van bijvoorbeeld verkiezingsdebatten.

Klinkt goed dit soort ontwikkelingen, maar er is een belangrijke kanttekening: al die tools worden voor de Engelse taal ontwikkeld. Als de tools af zijn en goed werken, wil dat helaas niet zeggen dat we er in Nederland ook mee aan de slag kunnen gaan.

Alexander Pleijter

Hoofdredacteur

Alexander Pleijter is hoofdredacteur van De Nieuwe Reporter. Hij werkt als universitair docent Journalistiek en Nieuwe Media aan de …
Profiel-pagina
Nog geen reactie — begin de discussie!