Zonder persberichten te chambreren, wel door de vele facetten van het journalistieke metier te verkennen: van een ‘striportage’, data-analyse tot het meenemen van de lezer in de eigen leercurve – over de begroting van de stad nog wel! Maar hét fundament van de Mechelse redactie is en blijft de WOB. Geen maand gaat voorbij of verschillende openbaarheidsverzoeken vliegen de deur uit richting stadsbestuur, een verwant overheidsbedrijf of hogere overheden.

striportage_agp1
“Hoe spreek je dat eigenlijk uit ‘As Gau Paust’, want ik ben niet van Mechelen?” (Uit: Op audiëntie, een verhaal uit de coulissen – As Gau Paust)

De titel ‘As Gau Paust’ is een eerbetoon aan de Mechelse meezinger van zanger Günther Neefs en tekstwonder Mark Uytterhoeven. Daarin leert het refrein je dat, als jij denkt dat de paus aan jou denkt, je maar beter snel wat anders denkt… Met diezelfde ingesteldheid gaart het online stadsmagazine, sinds de zomer van 2016, nieuws uit Mechelen met behulp van openbaarheidsverzoeken, datajournalistiek en cartoons.

'Verborgen agenda'

Begin 2017 kraaide As Gau Paust nog victorie toen Mechels burgemeester Bart Somers de collegebeslissingen online liet zetten. Dat was een gevolg van de oproep van het magazine tot een transparanter stadsbestuur, die na een spontaan een-tweetje met de bekendste lokale journalist uit Mechelen extra luister kreeg. Helaas, het bleek blijdschap om een dooie mus: een latere check van een doordeweekse agenda van het schepencollege liet zien dat slechts de helft van de officiële agendapunten ook werkelijk online stond. Het stadsbestuur houdt de dossiers “die nog in volle voorbereiding zijn” liever buiten beeld.

Maar waar de stad Mechelen schijnbaar niet in slaagt, lukt het Mechels stadsmagazine ondertussen wel – dankzij de Wet Openbaarheid van Bestuur. Om de zoveel tijd publiceert As Gau Paust een overzicht van alle ‘verborgen agendapunten’ van het stadsbestuur. (Vanaf 1 januari 2019 veranderen de spelregels. Dan verplicht een nieuw decreet de lokale Vlaamse overheden tot meer actieve openbaarheid, waardoor die agendapunten verplicht online moeten.)

De vele smeekbedes om een live streaming van de gemeenteraad werden dan weer wel verhoord. Al hielp het ongetwijfeld dat dit – bijna vergeten – punt in het bestuursakkoord stond. Dat die YouTube-filmpjes van de gemeenteraad voor meer transparantie zorgen, is trouwens het minste wat je kunt zeggen: doordat een opnamemicrofoon in de buurt van de burgemeester niet volledig uitgeschakeld was tijdens een tijdelijke schorsing, kregen Mechelaars onlangs onbedoeld heel wat meer inzicht in de debatstrategie van hun burgervader.

De opnamemicrofoon luistert mee tijdens de 10 minuten durende schorsing van de gemeenteraad. Ontluisterend. (Schermafbeelding YouTube)

Eerder was As Gau Paust al begonnen met een live Twitterverslag van de gemeenteraad met behulp van voorbereide tweets, op basis van de ontwerpbesluiten, en een vaste hashtag. Wat tijdens of na de raadszitting geregeld tot interacties leidt tussen stadsbestuur, raadsleden of hun kiezers.

Partners in crime

As Gau Paust onderhoudt goede contacten met verschillende regionale journalisten. Waarbij sommige media al eens een verhaal oppikken of daarop voortborduren. Met het onderzoeksmagazine Apache – een soort Vlaamse Follow The Money – is er een partnerschap op poten gezet. Naast de obligatoire link wisselen de redactieleden ook informatie uit over de centrumstad. En als Apache haar lezers in aanloop van de gemeenteraadsverkiezingen wil vertellen hoe in Mechelen de vork aan de steel zit, schrijft As Gau Paust het achtergrondverhaal.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Het – Mechelse – Ministerie van Vervreemding en Transformatie. Beeld door: As Gau Paust

Actief burgerschap

Daarnaast bouwde de Mechelse hyperlocal, met behulp van de vergaarde overheidsdata, ook enkele instrumenten uit die voor nog meer transparantie zorgen: zoals een databank met alle begrote subsidiegelden uit de voorbije legislatuur of de genoemde lijst met agendapunten die het stadsbestuur zelf liever niet online zet. In de aanloop van de verkiezingen verzamelde het magazine ook alle vragen uit de gemeenteraad van de voorbije 6 jaar en ontdekte zo een zwijgzame meerderheid in de Mechelse Raadzaal.

Naast die eigen databanken zet As Gau Paust ook de wettelijke instrumenten in de kijker en stimuleert actief burgerschap onder Mechelaars. ‘Iedereen Mechelaar’ – de baseline van het Mechels stadsbestuur – betekent namelijk ook een zekere betrokkenheid ten aanzien van de stad.

We stelden de subsidiedatabank samen dankzij (1) de Wet op de Openbaarheid van Bestuur (WOB); (2) TabulaPDF waarmee je pdf-tabellen vrij makkelijk kan omzetten naar een spreadsheet-formaat; (3) Google Spreadsheet om de data te draaien en te sorteren en naderhand ook te publiceren; en (4) OpenRefine waarmee we dankzij de ‘text facet’-functie gelijkaardige benamingen van organisaties clusterden. (Figuur geïnspireerd op de IKEA-klassieker)

Gratis bussinessmodel

“We zijn fan van u”, verklapte een gemeenteraadslid van de meerderheid ons dit jaar nog. We zouden liegen, mocht het ons niet plezieren dat dit magazine gelezen wordt – al hoeft u daarom uiteraard geen fan te zijn. Een abonnement nemen, kunnen we u wel aanbevelen en is bovendien volledig gratis.

As Gau Paust draait op een eenkoppige redactie: onbezoldigd én vrijwillig. Een zwakke plek, zeer zeker, net daarom koesteren we partnerschappen, lezersreacties, een sporadische gift en verkennen we de uitbreiding van de ploeg – op zoek naar een werkmodel voor duurzame regiojournalistiek.

As gau paust dat de paus oep au paust
Paust dan ma gau eet anders
Rik De Saedeleer is groet
Dat is ne stadsgenoet
En dat is de moraal:
Mechels is een wereldtaal!

– Uit het lied ‘As Gau Past’

Klik hier om een kijkje te nemen op de website van As Gau Paust of volg het magazine op Twitter.

lees ook:

“Een Wob-verzoek raakt in België al snel verwikkeld in een juridische kluwen”

In tegenstelling tot in Nederland, wordt in België nauwelijks gebruik gemaakt van de Wet Openbaarheid Bestuur (Wob). Aaike Geusens sprak met…

Bartel Volckaert

Bartel Volckaert is oprichter en journalist van As Gau Paust.
Profiel-pagina
Nog geen reactie — begin de discussie!