Voor zijn werk bij vakblad Villamedia pluisde Nick Kivits dikwijls zelf al freelancevoorwaarden uit. Dat bleef in zijn omgeving niet onopgemerkt. “Mensen gooiden het ineens bij mij over de schutting”, grapt hij. De stap naar openbaarheid was klein: waarom de bevindingen niet inzichtelijk maken, om zo medejournalisten tegemoet te komen?

Zo ontstond het idee voor freelancevoorwaarden.nl: een in Jip-en-Janneke taal geschreven website die Nederlandse freelancevoorwaarden tot een overzichtelijk, leesbaar pakket bundelt. “Ik maak de voorwaarden inzichtelijk voor mensen die juridische taal niet kunnen of willen begrijpen en doorgronden”, vertelt Kivits. Een hels karwei lijkt het, maar de journalist haalt er volop voldoening uit. “Ik zocht een hobby,” beaamt hij, “iets voor ertussendoor.”

Pareltjes

Pakweg twee uur is Kivits bezig met het uitpluizen van één set voorwaarden. “Het is niet heel arbeidsintensief”, erkent hij. “Er zit nu iets van 24 uur werk in.” De website is geschreven in een soort FAQ-format. Aan ironie en licht cynisme ontbreekt Kivits bij het beantwoorden van zijn eigen vragen niet. “Het moet natuurlijk ook wel lekker lezen. En zo maak ik het schrijven voor mezelf leuker!”

Met zijn humoristische benadering weet Kivits ad rem de draak te steken met soms uiterst merkwaardige voorwaarden. “Bijvoorbeeld die schijnzelfstandigheid van Sanoma. Dat is eigenlijk een soort verkapte bezuinigingsmaatregel.”

Hoe zit het met schijnzelfstandigheid?
Ze zijn bij Sanoma doodsbang dat de Belastingdienst vindt dat jij eigenlijk in dienst bent. De uitgeverij heeft allerlei rare fratsen bedacht om de blauwebrievenbrigade ervan te overtuigen dat jij niet in dienst bent. Zo mag je wanneer je op de redactie werkt geen laptop van Sanoma gebruiken (behalve als dat écht niet anders kan), krijg je de reiskosten naar de redactie niet meer vergoed en mag je niet op bedrijfsfeestjes komen. Jammer, want iedereen weet dat feestjes zonder freelancers erbij saai zijn.

Mag ik wel gewoon koffie uit de automaat halen bij Sanoma of krijg ik daar ook gezeik mee?
Dat mag. Maar doe maar niet. De automatenkoffie is in Hoofddorp niet te hachelen. Zéker de cappuccino niet.

Passage over de voorwaarden van Sanoma Media

Of hij tijdens het schrijven nog andere pareltjes is tegengekomen? “Jawel, zo claimt Hearst het auteursrecht op de artikelen van de freelancer. Om auteursrecht te claimen heb je akte nodig, maar de voorwaarden die je tekent zíjn zo’n akte. Gelukkig kan dit met een addendum op het contract voorkomen worden.”

Over de voorwaarden van Villamedia is Kivits meer te spreken: “Het is een beetje preken voor eigen parochie, maar de hoofdredacteur stuurde mij een half beschreven A4’tje toe met ‘Dit zijn de voorwaarden en voor de rest houden we ons aan de wet’. Dat vond ik erg verfrissend.”

Sportief

Met oog op de voorwaarden staat de Nederlandse freelancer er niet heel voordelig voor. “Er worden vergaande licenties geclaimd, zoals het verkopen van stukken aan derden”, legt Kivits uit. “Maar als freelancer leef je van je stukken. Dit is echt een foute kant, die uitgeverijen opgaan.”

“Het is niet de bedoeling om uitgeverijen af te zeiken”, benadrukt de journalist. Tot nu toe zijn de reacties op het project dan ook louter positief, zowel van collega’s als van uitgevers. “Zelfs van Persgroep-topman Bart Verkade kreeg ik complimenten!” vertelt Kivits enthousiast. “De flauwe opmerkingen vatte hij gelukkig sportief op.”

Juist deze positieve reacties maken het voor Kivits waard het project voort te zetten. Donaties zijn altijd welkom, maar freelancevoorwaarden.nl blijft een vrijwillig hobbyproject. “Het gaat mij niet om het geld, maar om de blijk van waardering”, benadrukt hij. De toekomstplannen liggen voor de hand: “De lijst die je nu ziet langer laten worden.” Vijf sets voorwaarden liggen nu klaar om verwerkt te worden, en ook die van omroepen komen eraan. “Maar ik doe geen beloften,” besluit Kivits, “anders wordt het werk.”

Sarah Sramota

Redacteur

Sarah Sramota is redacteur bij De Nieuwe Reporter en studeert Politieke Wetenschap aan de Universiteit Leiden. Ze volgt daarnaast de minor …
Profiel-pagina
Nog geen reactie — begin de discussie!