Diverse media (onder meer NRC, NOS, Trouw, Bright) meldden deze week dat het vooral oudere Facebookgebruikers zijn die nepnieuws verspreiden. Ze baseren zich op een wetenschappelijk onderzoek van drie Amerikaanse politicologen, dat afgelopen week is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances.

De onderzoekers constateren inderdaad dat 65-plussers liefst zeven keer zo vaak nepnieuws delen dan dertigers. Wat dat betreft is er niks mis met de berichtgeving: de media melden wat de onderzoekers concluderen.

Politiek nepnieuws

Maar toch het is goed om een slag om de arm te houden. Allereerst ging het in dit onderzoek om een specifieke categorie nieuws, namelijk nieuws over de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Politiek nieuws dus. Het zou best kunnen dat andere soorten nepnieuws juist door jongere mensen wordt verspreid.

Belangrijker nog is dat het aantal mensen dat nepnieuws deelt op Facebook behoorlijk klein is. Ruim 90% van de mensen doet dat niet, volgens dit onderzoek. Slechts 8,5% van de deelnemers aan het onderzoek had in de onderzoeksperiode nepnieuws gedeeld op Facebook.

Klein aantal mensen

Dat kleine percentages heeft belangrijke consequenties voor de conclusies die je kan trekken. Het betekent namelijk dat de conclusies zijn gebaseerd op een heel klein aantal mensen. Reken maar even mee.

In totaal deden 1191 mensen aan het onderzoek. 8,5% van hen deelde in de onderzoeksperiode nepnieuws op Facebook. Dat zijn dus 101 mensen. Die werden verdeeld over vier leeftijdscategorieën om te zien welke leeftijdsgroep het vaakst nepnieuws deelt. Dan houdt je dus gemiddeld maar 25 mensen per leeftijdscategorie over.

Dat zijn geen hele robuuste aantallen om hard te maken dat leeftijd van invloed is op de verspreiding van nepnieuws. Met zulke kleine aantallen is de kans best groot dat het gevonden verband tussen leeftijd en het verspreiden van nepnieuws toevallig is.

Om er zeker van te zijn dat het zo is, zul je dit beslist vaker moeten onderzoeken. Alleen dan kan je wetenschappelijk vaststellen of deze hypothese stand houdt. Nog maar even niet als waarheid op Facebook en in de media verspreiden dus.

Alexander Pleijter

Hoofdredacteur

Alexander Pleijter is hoofdredacteur van De Nieuwe Reporter. Hij werkt als universitair docent Journalistiek en Nieuwe Media aan de …
Profiel-pagina
Nog geen reactie — begin de discussie!