De lokale journalistiek zit in het slop en er zijn maar weinig ideeën hoe dat kan verbeteren. Een van de weinige concrete voorstellen is het Leids Mediafonds: een fonds gefinancierd door de gemeente Leiden waar journalisten subsidie kunnen aanvragen voor onderzoeksjournalistieke projecten. Of het een goed idee is blijft afwachten. Gelukkig is de discussie over het fonds van een erg hoog niveau. Een citaat:

‘En daar verscheen (…) een journalistieke productie die de wereld moet veranderen. In het Leiderdorps Weekblad – wie leest hem niet? – stond de allereerste productie van het Leids Mediafonds, een initiatief dat de kwijnende regionale journalistiek in Leiden en omgeving moet redden.’

Aan het woord is Maarten Keulemans, een wetenschapsjournalist voor de Volkskrant. Hij schrijft dit op De Nieuwe Reporter, een blog waarvan je zou denken dat het dé plek is om het debat over de toekomst van de lokale journalistiek te voeren. Maar nee. Keulemans meldt dat hij de eerste publicatie – enkele interviews – beneden alle peil vindt. Dat was het.

Weg met het neerbuigende gedoe

Het stuk van Keulemans begint precies zoals je dat van landelijke journalisten verwacht: met een neerbuigende toon. In theorie vindt iedereen lokale journalistiek belangrijk, maar de onderstroom is heel anders. Zou een stukje in het Leiderdorps Weekblad ‘de wereld veranderen’? Natuurlijk niet, want het betreft een krantje uit Leiderdorp. En dat is ook maar een van de honderden gemeenten in Nederland. Er is niets speciaals aan Leiderdorp, net als dat het Leiderdorps Weekblad ongetwijfeld een krantje is zoals je het in elke gemeente in Nederland kunt tegenkomen.

Een jaar lang deed ik verslag van de politiek in Den Helder. Een veel voorkomende reactie op die stukken was de vraag waarom ik in hemelsnaam over een oninteressante, kleine gemeente schreef. Soms twijfelde men aan de relevantie en het belang van het schrijven over gemeentepolitiek op zich. In andere gevallen zei men dat er vast wel ‘een lokaal sufferdje’ was die dit al deed. Die manier om een medium te categoriseren zegt alles. Als de journalistiek zelf niet met waardering over lokale journalistiek spreekt, hoe moet deze dan ooit nog opleven?

Geen echte primeurs natuurlijk

Keulemans suggereert dat het Leids Mediafonds tot enorme primeurs moet leiden. Het punt is nou juist dat de meeste lokale journalistiek dat niet doet omdat primeurs, schandalen en scoops in één gemeente per definitie beperkt zijn.

Waar is in een gemeente nou eigenlijk behoefte aan? Juist: stukjes over gemeenteraadsvergaderingen die over hele lokale thema’s gaan die buiten de gemeente niemand iets interesseren maar waar burgers bij lokale verkiezingen toch wellicht wel hun stem op willen baseren. Heel alledaags en lokaal. Maar vooral nuttig.

Zo komen we bij het echte probleem van het Leids Mediafonds. In Leiden is men kennelijk erg bezorgd over de lokale journalistiek. Dat is niet terecht want er zijn meerdere media, waaronder een dagblad, een weekblad en een lokale omroep. Die laatste krijgt al subsidie. Het is best nobel om geld in journalistiek te willen steken, maar als je dat doet zoals het Leids Mediafonds, krijg je heel veel losse projectjes die in essentie niet doen waar behoefte aan is: meer structurele politieke verslaggeving. Dat laatste is via het fonds niet structureel subsidieerbaar.

Meer diepgang in Leiden

Wat is echt nodig? Er moeten gewoon meer verslaggevers bij gemeenteraadsvergaderingen zitten en die moeten meer tijd hebben voor achtergrondsgesprekken met politici en met andere betrokkenen. Er is nu een enorm gebrek aan tijd voor verdieping. Subsidie kan dat wellicht oplossen. Dat zou ertoe kunnen leiden dat journalisten meer research kunnen doen, niet meteen alles online hoeven te gooien en zo zou de lokale journalistiek echt een kwalitatieve impuls kunnen krijgen. Maar in Leiden zijn alleen losse projecten subsidieerbaar waarvan niemand weet of er überhaupt een publiek voor is.

Ik was een tijdje terug bij de introductie van het Leids Mediafonds. Iedereen was blij want er kwam meer geld voor de journalistiek. Ik was daarna ook bij een conferentie van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek: een hele zaal vol journalisten klapte de handen blauw voor de Leidse wethouder die een grote zak geld kwam brengen. Niemand kwam een stap verder dan dat er gelukkig weer geld voor journalistiek was. Zouden we het niet eens moeten hebben over wat er echt aan lokale journalistiek nodig is en hoe we dat kunnen financieren? Zonder neerbuigende toon graag.

Chris Aalberts kreeg voor een project ook subsidie van het Leids Mediafonds.

Chris Aalberts

Journalist

Chris Aalberts schrijft over politiek voor onder meer The Post Online en Noordhollands Dagblad. Hij is auteur van onder meer Palermo aan …
Profiel-pagina
Al één reactie — discussieer mee!